акуш гин навык


Қадам орындалу реті Іш айналымы мен жатыр түбі биіктігін өлшеу әдістері
1 Қолды өңдеу және құрал-саймандарды дайындау. Заласыздандыру уақыты 30секундтан кем болмау керек.Әр қимыл кем дегенде 5 рет қайталанады.
1.Антисептиктің қажетті мөлшерін құрғақ қолға жағу.
2.Алақанды алақанға ысқылау (5 рет)
3.Сол қолдың алақанымен оң қолдың алақанының сырт жағын ысқылау және керісінше.(5 рет)
4.Саусақтарды айқастыра алақандарды бір-біріне ысқылау(5 рет)
5.Саусаақтарды «құлып» секілді қосып,бүгілген саусақтың сыртқы жағымен келесі қолдың алақанын ысқылау(5 рет)
6.Екі қолдың бас бармақтарын айналдыра кезек ысқылау.(5 рет)
7.Саусақтардың бас жағымен екінші қолдың алақанын шеңберлете ысқылау және керісінше.(5 рет)
8.Қолымызға бір рет пайдаланылатын стерильденген қолғапты киеміз .
2 Жүкті әйелді дайындау және жатқызу Жүкті әйелді ыңғайлы етіп кушеткаға жатқызып, іш аймағын киімнен босатуын сұраймыз. Сосын осы әдістің орныдалу ретін түсіндіреміз.
3 Ішті қарау Жүктілік кезінде пигментация күшейеді. Оны біз әйелдің ішінің ақ сызығынан көре аламыз және де ішінің түріне назар аударамыз. Іш аймағында тыртықтар, петехиялар, формасына, стриялар, қышыма іздері бар ма, жоқ па соны қараймыз;
4 Іш айналымын өлшеу Іш айналымын сантиметрлік лентамен кіндік тұсында өлшейді. Ол үшін сантимертлік лентаны айналдыра бел жағынан айналдыра кіндік тұсында біріктіреміз, алынған мәліметті жазып аламыз.
5 Жатыр түбі биіктігін өлшеу Жатыр түбі биіктігін өлшеу сантимертлік лентамен өлшенеді. Бұл кезде лентаны саусақтарының арасынан өткізе қасаға үстінен жатырдың түбіне қарай жүргіземіз. Мерзімі жеткен жүктілікте жатырдың деңгейі 36-37 см-ге теі, босанар алдында жатыр деңгейі төмендеп 34-35 см-ге теңеледі.
6
Алынған мәліметтерді интерпретациялау Қалыпты жүктіліктің соңында ол 90-95 см-ге тең болады. Ал егіз жүктілікте, ірі ұрықта, көп сулы жүктілікте, нәрестенің көлденең орналасуында, семіздікте іш айналымы 100 см-ден артық болады.
Мерзімі жеткен жүктілікте жатырдың деңгейі 37-38 болады. Ал 38 апталық ұрықта 40 см болып келеді.
7 Бияларды утилизациялау Биялайларды ережеге сәйкес шешіп, Б тобының қалдық заттар қорабына тастаймыз. Қолымызды жуамыз.
8 Коммуникативті дағды Жүкті әйелге тексеру аяқталғаннан, орынан тұрып, киінуге болатынын айтамыз.
Қадам орындалу реті Леопольд әдісі
1 Қолды өңдеу және құрал-саймандарды дайындау. Заласыздандыру уақыты 30секундтан кем болмау керек.Әр қимыл кем дегенде 5 рет қайталанады.
1.Антисептиктің қажетті мөлшерін құрғақ қолға жағу.
2.Алақанды алақанға ысқылау (5 рет)
3.Сол қолдың алақанымен оң қолдың алақанының сырт жағын ысқылау және керісінше.(5 рет)
4.Саусақтарды айқастыра алақандарды бір-біріне ысқылау(5 рет)
5.Саусаақтарды «құлып» секілді қосып,бүгілген саусақтың сыртқы жағымен келесі қолдың алақанын ысқылау(5 рет)
6.Екі қолдың бас бармақтарын айналдыра кезек ысқылау.(5 рет)
7.Саусақтардың бас жағымен екінші қолдың алақанын шеңберлете ысқылау және керісінше.(5 рет)
8.Қолымызға бір рет пайдаланылатын стерильденген қолғапты киеміз .
2 Жүкті әйелді дайындау және жатқызу Жүкт әйелді кушеткаға жатқызып, әдістің орындалу ретін түсіндіреміз, жатыр ішіндегі ұрықтың қалай орналасқанын, қай бөлігімен келіп тұрғанын қараймыз. Көп жағдайда бала баспен келеді, сирек жағдайда жамбаспен келуі мүмкін(5%). Сонымен қатар позициясын қараймыз, егер 1-позиция болса ұрықтың арқасы жатырдың сол жағына қарайды, ал егер 2-позиция болса онда ұрық арқасы оң жағына қарайды.
3 Леопольд-Левицкийдің бірінші әдісін жатыр түбіне орналасқан ұрытың ірі бөлігін анықтаймыз. Екі қолымызды алақан жағымен жатыр түбіне жайғастырып, саусақтарды жақындастырамыз. Бұл жағдайда жатырдың деңгейін, оның түбіне нәрестенің қай бөлігі орналасқанын анықтайды. Әдетте жатыр түбінде нәрестенің жамбасы орналасады. Ол нәрестенің басымен салыстырғанда ірілеу, жұмсақ, жазықтау.
4 Леопольд-Левицкийдің екінші әдісін жатыр түбіне орналасқан ұрытың ірі бөлігін анықтаймыз. Екі қолды жатыр түбінен төмен қарай ығыстырып, жатыр қабырғасына қояды. Бұл әдістің көмегімен жатырды қолмен сипап, оынң жазықтау сезілген қабырғасында нәрестенің арқасы, ал бұдырлау болған қабырғасында майда мүшелері орналасқанын анықтауға болады. Нәрестенің арқасы мен мүшелерінің орналасу бағытына қарай оның позициясы мен түрін анықтайды.
5 Леопольд-Левицкийдің үшінші әдісін жатыр түбіне орналасқан ұрытың ірі бөлігін анықтаймыз. Жүкті әйелдіің оң жағынан – бет тұрып, оң қолды шаттың жоғарғы жағына қойып, нәрестенің төменгі бөлігіне бас бармақты бір жағынан, төрт саусақты екінші жағынан орналастырамыз. Баяу қимыл жасай отырып, сол жерде қай бөлігі орналасқанын анықтайды. Ол тығыз, дөңес, қозғалмалы болады.
6
Леопольд-Левицкийдің төртінші әдісін жатыр түбіне орналасқан ұрытың ірі бөлігін анықтаймыз. Бұл үшінші әдістің жалғасы және оны толықтырады. Дәрігер жүкті әйелдің оң жағынан, аяғына қарап тұрады. Ол үшін екі алақанды жатырдың төменгі сегментінің оң және сол жағына орнықтырып, саусақ ұштарын шатқа тірейді. Саусақтар ұшын жамбас қуысына тереңдете отырып, сол жерде орналасқан нәресте бөлігін, оның кіші жамбас қуысына қатынасын анықтайды.
7 Бияларды утилизациялау Биялайларды ережеге сәйкес шешіп, Б тобының қалдық заттар қорабына тастаймыз. Қолымызды жуамыз.
8 Коммуникативті ідағды Жүкті әйелге тексеру аяқталғаннан, орынан тұрып, киінуге болатынын айтамыз.
Қадам орындалу реті Ұрық жүрегінің соғысының аускультациясы
1 Қолды өңдеу және құрал-саймандарды дайындау. Заласыздандыру уақыты 30секундтан кем болмау керек.Әр қимыл кем дегенде 5 рет қайталанады.
1.Антисептиктің қажетті мөлшерін құрғақ қолға жағу.
2.Алақанды алақанға ысқылау (5 рет)
3.Сол қолдың алақанымен оң қолдың алақанының сырт жағын ысқылау және керісінше.(5 рет)
4.Саусақтарды айқастыра алақандарды бір-біріне ысқылау(5 рет)
5.Саусаақтарды «құлып» секілді қосып,бүгілген саусақтың сыртқы жағымен келесі қолдың алақанын ысқылау(5 рет)
6.Екі қолдың бас бармақтарын айналдыра кезек ысқылау.(5 рет)
7.Саусақтардың бас жағымен екінші қолдың алақанын шеңберлете ысқылау және керісінше.(5 рет)
8.Қолымызға бір рет пайдаланылатын стерильденген қолғапты киеміз .
2 Жүкті әйелді дайындау және жатқызу Жүкті әйелді кушеткаға жатқызамыз. Әдістің орындалу ретін түсіндіреміз; бұл ұрықтың жүрек соғысы қалыпты ма әлде ауытқуы бар ма соны тексеу үшін жүргізіледі. тексеру барысын және мақсатын түсіндіріп, оны керуетке жатуын өтінеміз.
3 Ұрық жүрек соғысын тыңдауға керек құралдар. Ұрық жүрек соғысын тыңдау үшін арнайы акушерлік стетоскоп қолданылады. Сонымен қатар КТГ аппаратының датчиктері арқылы жүргізіледі.
4 Ұрық жүрек соғысын тыңдау фокусын анықтау. Ұрық жүрек соғысына тыңдау фокусын анықталуы оның орналасуы, түрі, позициясына байланысты. Бірінші позицияда жүрек соғысы әйелдің сол жағынан, ал екінші позицияда оң жағынан жақсы естіледі. Баспен орналасуы кезінде кіндіктен төмен, ал жамбаспен орналасу кезінде кіндіктен жоғары тыңдалады. Артқы түрінде-сыртқы қырларынан, ал алдыңғы түрінде-кіндігіне жақын жерінде анық естіледі.
5 Ұрық жүрек соғысын тыңдау Анықталған фокустарға акушерлік стетоскоптың кең бөлігін жүкті әйелдің ішіне қойып, ал тар бөлігіне құлағымызды тақап тыңдаймыз.
6
Алынған мәліметтерді интерпретациялау Тексеру барысында алынған мәліметтерді жинақтап, қалыпты көрсеткіштер 120-160 аралығында болады. Егер 120-дан төмен болса брадикардия, егер 160-тан асса тахикардия болады. Аорталды соққымен шатастырмау үшін, пульсті білезіктен тексеріп тұрамыз. Тексеріс кезінде толық 1 минут немесе 30 сек тексеріп 2-ге көбейтеміз.
7 Бияларды утилизациялау Биялайларды ережеге сәйкес шешіп, Б тобының қалдық заттар қорабына тастаймыз. Қолымызды жуамыз.
8 Коммуникативті ідағды Жүкті әйелге тексеру аяқталғаннан, орынан тұрып, киінуге болатынын айтамыз.
Қадам орындалу критериі Болжам босану күні мен ұрықтың болжам салмағын анықтау
1 Болжам босану күнін соңғы етеккірі,овуляциясы,I қозғалуы, ЖТБ, УДЗ бойынша анықтау Босанудың бастамасы мезгілін анықтау, 28 күндік етеккір циклінің 14-15 күнгі овуляциясына негізделген Жүктіліктің ұзақтығы 280 күн(40апта) соңғы етеккірдің басынан бастап. Босанудың болжамы, мезгілін анықтау үшін, соңғы етеккірдің бірінші күніне 9 ай 7 күн қосады немесе соңғы етеккірдің бірінші күнінен 3 ай артқа қарай алып тастап, оған 7 күн қосады.мысалы;Сонгы етеккір 10-наурыз -14-наурыз аралығы болжам босану куні 17-желтоксан, Овуляция бойныша күтілген бірақ келмеген етеккірдің алғашқы күнінен 14-16 күн алып және 265күн қосамыз.I-қозғалуы Алғашқы Босанушылада 18-20 немесе қайталап босанушыларда II-қозғалуы 16 –18 апта.ЖТБ – жүктіліктің 4-айынан бастап анықталады. УДЗ бойынша I-
11-14 апта,II- 20-24апта, III-
30-34 апта.
2 Газе формуласы 1.Құрсақішілік дамып жатқан 5-айлық баланың дене ұзындығы,жүкті әйелдің сол айының квадратына тең.5 айдан кейін ұрықтың ұзындығы әр ай санының 5 ке кобуйтіндісіне тең.2.25-42 аптасындағы жүкті әйелдің ұрық дене ұзындығы жүктілік мерзіміне+10ға тең.
3 Скульский формуласы Жүктіліктің соңғы айларында оның болжамалы мерзімін М.А.Скульский, формуласы арқылы анықтауға болады.
Х=(Lx2)-5 / 5
Х – жүктіліктің мерзімі.
L – жатырдағы жетілген ұрықтың ұзындығы.
2 – еселеу коэфициенті.
5(алымындағы) – жатыр қабырғасының қалыңдығы.
5(бөліміндегі) – акушерлік ай. 5-ке көбейтілген, ол жетілген ұрықтың ұзындығына тең.
4 Болжам босану күнін соңғы етеккірі, овуляциясы, УДЗ бойынша анықтау Ұрықтың көлемі және жүктіліктің мерзімін анықтау үшін УДЗ қолданады. Жүктіліктің ертелік мерзімінде (3-4 апта) төбе-құйымшақ өлшемінің көлемі бойынша 2-3-триместрінде цитометрикалық көрсеткіш арқылы анықталады: бастың бипаритетальды өлшемі, бас айналымы, іш айналымы, бөксесінің өлшемі бойынша анықталады.
5 Жордания формуласы бойынша ұрықтың салмағын анықтау M=(іш айналымы*жатыр түбі биіктігі)
6
Якубова формуласы бойынша ұрықтың салмағын анықтау M=(іш айналымы*жатыр түбі биіктігі)
7 Ланков формуласы бойынша ұрықтың салмағын анықтау M=(бойы + салмақ + іш айналымы+ЖТБ)*10
M-ұрық массасы грамм бойынша
ЖТБ – см бойынша
Іш айналымы – см бойныша
Әйел салмағы – кг бойынша
Әйел бойы – см бойынша
8 Джонс формуласы бойынша ұрықтың салмағын анықтау M=(ЖТБ – 11)*155
M – грамм бойынша
11 – жүкті әйелдің дене салмағы 90кг дейін болған жағдайда алынатын шартты коэффицент. Егер 90кг асса коэф 12ге тең.
155 – арнайы индекс
Қадам орындалу реті 1 Қолды өңдеу және құрал-саймандарды дайындау. Заласыздандыру уақыты 30секундтан кем болмау керек.Әр қимыл кем дегенде 5 рет қайталанады.
1.Антисептиктің қажетті мөлшерін құрғақ қолға жағу.
2.Алақанды алақанға ысқылау (5 рет)
3.Сол қолдың алақанымен оң қолдың алақанының сырт жағын ысқылау және керісінше.(5 рет)
4.Саусақтарды айқастыра алақандарды бір-біріне ысқылау(5 рет)
5.Саусаақтарды «құлып» секілді қосып,бүгілген саусақтың сыртқы жағымен келесі қолдың алақанын ысқылау(5 рет)
6.Екі қолдың бас бармақтарын айналдыра кезек ысқылау.(5 рет)
7.Саусақтардың бас жағымен екінші қолдың алақанын шеңберлете ысқылау және керісінше.(5 рет)
8.Қолымызға бір рет пайдаланылатын стерильденген қолғапты киеміз .
2 Жүкті әйелді дайындау және жатқызу Жүкті әйелді кушеткаға жатқызып, әдістің орындалуы барысын түсіндіреміз. Сосын бұл кезде жатыр ішіндегі баланың қандай қалыпта орналасқанын білуіміз үшін орындаймыз.
3 Ұрықтың мүшелерінің жатуын анықтау Ұрықтың аяқ қолдарының басы мен денесіне қатынасы. Қалыпты жағдайда ұрықтың басы бүгілген және кеудеге жақындаған. Қолы шынтақ буынында бүгілегн, айқасқан және кеудеге жақындаған. Ұрықтың аяғы тізе буынында бүгілген және айқасқан, жамбас бөксе буындары бүгілген және ұрық ішіне жақындаған.
4 Ұрықтың орналасуын анықтау Нәрестенің қалпы нәрестенің ұзынша осінің, жатыр ұзынша осіне қатысы.
Ұзынша орналасуда жатыр мен нәрестенің ұзынша осьтері бір-бірініе сай келеді.
Көлденең орналасуда нәрестенің ұзынша осі жатырдың ұзынша осімен тік бұрыш жасайды.
Қиғаш орналасуда нәрестенің ұзынша осі жатырдың ұзынша осімен үшкір бұрыш жасайды.
5 Ұрықтың түрін анықтау Алдыңғы түрі ұрықтың арқасы жатырдың алдыңғы қабырғасына қарап орналасуы. Артқы түрі ұрықтың арқасы жатырдың артқы қабырғасына қарап орналасуы.
6
Ұрықтың позициясын анықтау 1 позиция ұрық арқасы жатырдың сол жақ қабырғасына қарай орналасады. 2 позияцияда ұрық арқасы жатырдың оң жақ қабырғасына қарай орналасады.
7 Ұрықтың алдыңғы бөлігінанықтау Нәрестенің жамбас қуысына жақын жатқан және босану жолдарына бірінші болып өтетін бөліктерін алдыңғы бөлік деп атайды. Осыған байланысты шүйде, төбе, жамбас деп бөледі. Леопольд бойынша 3 әдісі жүкті әйелдің оң жағынан бет тұрып, оң қолды шаттың жоғарғы жағына қойып, нәрестенің нәрестенің төменгі бөлігіне бас бармақты бір жағынан, төрт саусақты екінші жағынан орналастырамыз. Баяу қимыл жасай отырып, сол жерде қай бөлігі орналасқанын анықтайды. Егер басы келіп тұрса, дөңгелек, қозғалмалы, ал жамбасы келіп тұрса, дөңес, қозғалмайтын болады.
8 Биялайларды утилизациялау Бияайларды ережеге сәйкес шешіп, Б тобының қалдық заттар қорабына тастаймыз. Қолымызды жуамыз.
№ п/пКритерии шагов задания
1 Подготовка рук врача.
Вымыть и осушить руки, надеть перчатки. Обработать сантиметровую ленту спиртом с двух сторон.
2 Определение швов и родничков.
Для оценки состояния черепных швов врач, осуществляющий пальпацию, прикладывает руки к голове ребенка таким образом, чтобы ладони находились на височных областях, а большие пальцы – на лбу. Средним и указательным пальцами обследуются теменные и затылочная кости, а также швы и роднички. Кости у новорожденного несколько податливы при надавливании на область краев родничка и швов. Патологическое размягчение краев швов наблюдается при рахите. Расхождение швов – при гидроцефалии, преждевременное заращение черепных швов (краниостеноз) – при гипервитаминозе Д. Черепицеобразное нахождение костей друг на друга может наблюдаться у новорожденных с родовой травмой.
Измерение размеров большого родничка проводится детям первого года жизни с целью оценки темпов окостенения костей черепа, выявления симптомов рахита, гидроцефалии и других патологических состояний. Размер большого родничка измеряется по перпендикулярам, проведенным от стороны к стороне. Необходимо ощупать соединительнотканную перепонку и костные края родничка, определить, имеется ли выбухание, западение, пульсация родничка, насколько ровные и плотные его края, нет ли излишней податливости.
Раннее закрытие большого родничка может быть проявлением патологически быстрых темпов окостенения. Позднее закрытие родничка обычно встречается при рахите, гидроцефалии. Значительное выпячивание и усиление пульсации родничка свидетельствует о повышенном внутричерепном давлении. Западение родничка – о значительной потере жидкости (эксикозе).
3 Малый, средний и большой косые размеры.
Малый косой размер идет от подзатылочной ямки (эта ямка располагается под затылочным бугром) до переднего угла большого родничка и равен 9,5 см. Окружность головки, соответствующая этому размеру, наименьшая из всех окружностей головки — 32 см.
Средний косой размер — от подзатылочной ямки до передней границы волосистой части головы — равен 10,5 см. окружность головки по этому размеру 33 см.
Большой косой размер — от подбородка до наиболее выступающей части головки на затылке — равен 13—13,5 см, окружность головки по большому косому размеру 38—42 см.
4 Вертикальный и прямой размеры.
Прямой размер — от переносья (glabella) до затылочного бугра — равен 12 см, окружность головки по прямому размеру 34 см.
Вертикальный размер — от верхушки темени (макушки) до подъязычной кости — равен 9,5 см. Окружность, соответствующая этому размеру, 32 см.
5 Поперечные размеры головки.
Большой поперечный размер — наибольшее расстояние между теменными буграми — равен 9,25 см.
Малый поперечный размер — расстояние между наиболее отдаленными точками венечного шва — равен 8 см.
Қадам орындалу реті Пельвиометрия жүргізу
1 Дәрігер қолын дайындауы Заласыздандыру уақыты 30секундтан кем болмау керек.Әр қимыл кем дегенде 5 рет қайталанады.
1.Антисептиктің қажетті мөлшерін құрғақ қолға жағу-5рет
2.Алақанды алақанға ысқылау -5рет
3.Сол қолдың алақанымен оң қолдың алақанының сырт жағын ысқылау және керісінше-5 рет
4.Саусақтарды айқастыра алақандарды бір-біріне ысқылау-5рет
5.Саусаақтарды «құлып» секілді қосып,бүгілген саусақтың сыртқы жағымен келесі қолдың алақанын ысқылау-5рет
6.Екі қолдың бас бармақтарын айналдыра кезек ысқылау-5рет
7.Саусақтардың бас жағымен екінші қолдың алақанын шеңберлете ысқылау және керісінше-5рет
8. Енді қол қауіпсіз, перчатка киіп іске кірісе беруге болады.
2 Жүкті әйелді дайындау және жатқызу Пельвиометрияны бойы 150см –ден төмен әйелге клиникалық тар жамбас болуы мүмкін деген күмәнмен жүргіземіз. Өйткені, жамбастың тар болуы босану ағымының асқынуына алып келеді. Содан кейін оны керуетке жатуын өтінеміз. Жамбасты өлшегенде жүкті әйелді шешінген күйінде шалғасынан жатқызып, аяқтарын ашып жатуын сұраймыз. Дәрігер әйелдің оң жағына бетіне қарап тұрады. Тазомердің түймелерін 1-2 саусақтарымен ұстап, қолға аламыз. Шкалалары жоғары қараған болуы керек. Сұқ саусақпен өлшенетін аралықты тауып, тазомердің екіге ажыратылған тармақтарының түймелерін басады. Шкала бойынша сәйкес өлшемнің шамасын белгілейді.
3 Пельвиометриялық құралдар Пельвиометрия жүргізу үшін сантиметрлік лента немесе жамбас өлшеуіш (Мартин тазомері сантиметрлік және жартылай сантиметрлік бөлінділері бар шкалалардан құралған, циркуль пішінді құрал болып тұрады. Тазомердің ұштарында түймелері болады, осы түймелерді үлкен жамбастың шығыңқы нүктелеріне, теріасты шел-май қабатын аздап басып қояды. Жамбас шығаберісінің көлденең өлшемін анықтау үшін қиылыстырылған тармақтары бар тазомер )қолданылады.
4 Үлкен жамбас өлшемдері Distantia spinarum – мықын сүйектерінің алдыңғы-жоғарғы қанаттары өсінділерінің аралығы. Қ.ж – 25-26 см
Distantia cristarum – мықын сүйегі қырларының алшақ нүктелерінің аралығы. Қ.ж – 28-29 см
Distantia trohanterica – екі ұршық аралығы. Қ.ж – 31-32 см
Conjudata externa - жамбастың сыртқы тік өлшемі. Қ.ж – 20-21 см (шаттың сыртқы жоғарғы қыры ортасына, екінші ұшы – сегіз көз үсті ойпатына орналасады.)
5 Кіші жамбас өлшемдері 1.Жамбасқа кіреберіс жазықтық – алдынан симфиздің жоғарғы ішкі жиегі, бүйірінен мықын сүйегінің доғал сызығымен, артынан сегізкөз мүйісімен шектеледі.
Тік өлшем – алдынан симфиздің жоғарғы ішкі жиегі, артынан сегізкөз мүйісімен шектеледі – 11см
Көлденең өлшем – мықын сүйегінің доғал сызығы арасы- 13-13,5см.
Оң және сол қиғаш өлшем – сегізкөз –мықын буындасы мен шат-мықын буындасы арасы- 12-12,5см
2.Жамбас қуысының кең бөлігінің жазықтығы – алдынан симфиздің ортаңғы ішкі жиегі, бүйірінен ұршық ойығының ортасымен, артынан ІІ-ІІІ сегізкөз омыртқаларының жалғасқан жерімен шектеледі.
Тік өлшем – алдынан симфиздің ортаңғы ішкі жиегі, артынан ІІ-ІІІ сегізкөз омыртқаларының жалғасқан жерімен шектеледі – 12,5см
Көлденең өлшем – екі ұршық ойығының арасы – 12,5см
3. Жамбас қуысының тар бөлігінің жазықтығы – алдынан симфиздің төменгі ішкі жиегі, бүйірінен шонданай сүйектерінің қырлары, артынан сегізкөз-құйымшақ буындасымен шектеледі.
Тік өлшем – алдынан симфиздің төменгі ішкі жиегі, артынан сегізкөз-құйымшақ буындасымен шектеледі – 11-11,5см
Көлденең өлшем – екі шонданай сүйектерінің қырларының арасы – 10,5см
4.Жамбастың шығаберіс жазықтығы – алдынан симфиздің төменгі ішкі жиегі, бүйірінен шонданай сүйектерінің төмпешіктері, артынан құйымшақ ұшы.
Тік өлшем – алдынан симфиздің төменгі ішкі жиегі, артынан құйымшақ ұшы- 9,5 см. Босанған кезде құйымшақ артқа қарай жылжиды, сонда бұл өлшем – 11,5 см-ге тең болады.
Көлденең өлшем – екі шонданай сүйектерінің төмпешіктері – 11см
6
Михаэлис ромбысын өлшеу Жоғарғы бұрышы бесінші бел омыртқаның қылқанды өсіндісінің шұңқыры. Бүйір бұрыштары мықын сүйегінің артқы жоғарғы өсінділеріне сай келеді. Төменгі бұрышы құйымшақтың ұшына жетеді. Ал жоғарғы және сыртқы жағынан ромбы арқаның үлкен бұлшық еттерімен, төменгі және сыртқы жағынан бөксе бұлшық еттердің қырымен шектеледі.
7 Шынайы коньюгатаны өлшеу Сыртқы коньюгатадан 9 см аламыз. Сонда шынай коньюгата 11см-ге тең болады.
8 Биялайларды утилизациялау Биялайларды ережеге сәйкес шешіп, Б тобының қалдық заттар қорабына тастаймыз.Қолымызды жуамыз.
Қадам орындалу реті Шүйдемен келудің алыңғы түрінің босанудың биомеханизмі
1 Босану биомеханизмін анықтау Баланың табиғи босану жолдарынан өтудің 3негізгі және 3қосымша әдісі бар
2 Беку нүктелері мен кіші жамбас өлшемдерімен жарып шығу нүктесіне анықтау Кіші жамбас астауынан өту барысындағы негізгі өлшемдер:жамбас шыға берісінің тік өлшемі,жамбас кіреберісінің екі қиғаш өлшемінің біреуі
3 Қуыршақтың фантомда орналасуы Жамбас кіреберісіне түсерде қуыршақ қолы аяғы кеудесіне жиналған қалыпта төмен түседі
4 Бастың орналасуы(Iнегізгі моменті). Бастың бүгілуі(Iмоменттің қосымшасы) Ұрық басы сагитальді жігімен кіші жамбас кіреберісінің бір қиғаш өлшеміне сәйкес орналасады
Бала басы сәл бүгіліп,иегі кеудесіне жақындап,кіші еңбегі өткізгіш нүктеге айналады.
5 Бастың түсуі(II негізгі момент) Ішкі бүгілуі(IIмоменттің қосымшасы) Бала басы жамбас қуысына түседі
Бала басы іштей сәл бұрылыс жасайды да,сагитальді жік жамбас шығаберісінің тік өлшеміне сәйкес келеді
6
Бастың кесіп және жарып шығуы (III негізгі момент) Бастың жазылуы(IIIмоменттің қосымшасы) Баланың жарып шығуы,шүйде ойығы қасаға астына келіп,беті сегізкөзге ал шүйдесі қасағаа келіп , бірінші айналу нүктесі пайда болады
Айналу нүтесінде алдымен төбесі,маңдайы,беті туылады. Содан соң баланың денесі сырттай,басы іштей бұрылыс жасайды
7 Бастың сыртқы бұрылысы Ұрық шүйдесі Iпозицияда сол жақ санына, ал Iiпозицияда оң жақ санына қарайды
8 Иықтың және дененің туылуы Алдымен алға қараған иықтың үштен бірі шығады сол кезде иық пен қасаға арасында екінші айналым нүктесі пайда болады. Кейін артқы иығы содан соң урықтың қалған бөлігі ш кедергісіз туылады

р/с Қадам орындалу критерийі ПартограммаПартограмма является инструментом графической визуализации процесса родов, который позволяет четко дифференцировать нормальное и аномальное течение родов и выделить группу женщин, нуждающихся в дополнительной помощи.
Босану бөліміне түскеннен бастап толтырылады
1 Паспорттық бөлімді толтыру Партограмманың жоғарғы бөлігіне босанушының атын-жөні, акушерлік мағлұматтар(босану мен жүктілік саны), босану тарихының номері, босану бөліміне түскен күні мен уақыты
2 Жатыр мойнының ашылуын тіркеу Тігінен, сол жағына 0-ден 10-ға дейін сандар орналасқан. Әрбір сан/торша жатыр мойынының 1 см-ге ашылуын білдіреді. Латентті фаза-бұл жатыр мойынының жай ашылуы 0-ден 3-ке дейін, бірітіндеп мойынының қысқаруымен бірге. Активті фаза-бұл жатыр мойынының тез ашылуы. Х әріпімен белгіленеді. Активті фазада «Линия бдительности» бар, бұл-3-тен 10-ға дейін тіке сызық. Егер жатыр мойынының ашылуы 0-3 см болса, оны латентті фазада белгілейді. Босанудың активті фазаға ауықанда, оны пунктир сызығы арқылы Линия бдительности-ға ауыстырады. Х әріпінің астына уақытын қояды.
3 Толғақ күшін тіркеу Жатыр мойынының жиырылуын «Сокращение матки за 10 минут» бөлігінде нүтке, қиғаш немесе тік штихпен көрсетіледі. Әрбір торша 10 минут ішіндегі бір толғақ болғанын білдіреді.

4 Ұрық басын жылжуын тіркеу Ұрық басын жылжуын О әріпімен «Прохождение головки плода» 5-тен 0-ге дейін деген сол жағындаорналасқан бөлігігінде жазамыз, ол ұрық басының жамбастың жиегінде орналасуы 5 саусақтың енімен анықталады. Басының өтуіне дейін ол толық алақан болады, содан кейін саусақпен өлшенеді.
5 Ұрық жүрек соғысын тіркеу Ұрық жүрек соғысын партограмманың жоғарғы бөлігінде тіркейді. Әрбір клетка 30 минутқа тең. Қалыпты жағдай 120-160-тың арасы. Жүрек соғысы 160-тан асатын болса тахикардия, 120-дан төмен түістін болса брадикардия
6 Қағанақ суының сапасын тіркеу Қағанақ суының сапасын «Околоплодные воды» бөлігінде тіркейді. Түрін көрсетеді: таза *С*, қан аралас *К*, мекони аралас *М*, бүтін *Ц*.
7 Ұрық басының конфигурациясын тіркеу Ұрық басының конфигурациясын қағанақ суының сапасын тіркеген жолақтың астына тіркейді.Егер жіктер бірікпеген,жеңіл сезілсе *0*;сүйектер сәл бір-біріне жақындаса *+*;сүйектер бір-бірінің үстінде*++*;сүйектер бір-бірінің үстіне тым қатты орналасса*+++* деп белгіленеді.
8 Босанушы әйелдің жағдайын тіркеу. Босанушы әйелдің жағдайын партограмманың төменінде  тіркейді:ҚҚ мен пульсті әр сағат сайын,ал температура 4 сағатта өлшенеді.Несеп көлемі,белок пен ацетонның болуы сәйксе жолақта.
Қадам орындалу реті Босанудың 3 кезеңін белсенді жүргізу
1 Дәрігер қолын дайындауы Заласыздандыру уақыты 30секундтан кем болмау керек.Әр қимыл кем дегенде 5 рет қайталанады.
1.Антисептиктің қажетті мөлшерін құрғақ қолға жағу.
2.Алақанды алақанға ысқылау
3.Сол қолдың алақанымен оң қолдың алақанының сырт жағын ысқылау және керісінше.
4.Саусақтарды айқастыра алақандарды бір-біріне ысқылау
5.Саусаақтарды «құлып» секілді қосып,бүгілген саусақтың сыртқы жағымен келесі қолдың алақанын ысқылау
6.Екі қолдың бас бармақтарын айналдыра кезек ысқылау.
7.Саусақтардың бас жағымен екінші қолдың алақанын шеңберлете ысқылау және керісінше.
8.Қолына стерильді биялай киеді.
2 Метроррагияның профилактикасы Босанудың 3 кезеңі – ұрық туылуынан кейін басталып, яғни плацента мен оның қабықшалары жатыр қабырғасынан ажырап, бала жолдасының туылуы аяқталады.Бұл кезең немесе бала жолдасын белсенді шығару-тракциясы деп аталады.Босанудың 3 кезеңін белсенді жургізу үшін босанар алдында босанушы әйелден қағаз жүзінде келісімін алады.
Негізгі көрсеткіш- қан кетудің алдын алу.
Метроррагияның алдын алу үшін бұлшықетішілік (санға) 2мл 10ЕД окситоцин жібереміз.
3 Қолды орналастыру Оң қолды кіндікбаудың қысқыш қыстырылған жерінен сәл жоғары сұқ және ортаңғы саусақтарын сәл бүгіп қысады. Сол қолын жатырға қарсы қысым жасау үшін қасағаның үстіне сұқ саусағы мен бас бармақ арасын ашып доғал бұрыш жасай орналастырады, бұл кезде қалған үш саусақ жоғары бағытқа бағытталады (жатырдың кері айналуын алдын алу үшін жасалынады)
4 Бала жолдасын белсенді шығару-тракциясы Кіндікбауды акушер өзіне қарай тартады, бір мезетте жатырға қарсы қысым түсіреді.Бала жолдасын шығару кезінде кем деген 3 рет тракция жасап шығарамыз
5 Жатырға бақылау қысымы. Бала жолдасын шығаруы Қасағаның үстінен жатырға қарсы қысым жасап,бала жолдасын жаймен 3 тракциядан кейін шығарып аламыз. Жатырға қарсы қысымды тракция кезінде бір мезетте жасау керек, өйткені жатырдың кері айналып шығу қаупі жоғары.
6
Жатырдың сыртқы массажы Кейін 2-3 мин соң жатыр түбін тауып алып, оң қолдың саусақтарымен жаймен басып пальпациялаймыз. Жатырдағы қанды сыртқы жағынан массаж жасау арқылы шығарады
7 Бала жолдасының бүтіндігін тексеру.Кеткен қан көлемін анықтау. Бала жолдасы толық шыққаннан кейін,дәрігер оның бүтіндігін және де қан көлемін тексереді. Қалыпты жағдайда бала жолдас бүтін және де қабықшалары түгел, қан көлемі 500 мл болу керек .
8 Босанған әйелдің жалпы жағдайын бағалау. Босанғаннан кейін, қынапты және сыртқы жатыр мойын аймағын,сыртқы ернеулер аймағын қанды бөліністерден тазартып, сол жерлерде босану процессінде пайда болған жыртылулар бар жоғын тексеру.
Гравидограмма жайлы түсінік. Жүктіліктің мерзіміне байланысты жатыр түбі биіктігінің өзгерісін бейнелейтін графикалық кесте.
Гравидограмманы толтыру мақсаты Жатыр түбі биіктігіннің өлшемін сантиметрлік лента арқылы жүктіліктің 20 аптасынан бастап, әр акушерлік тексерілуде өлшейді және оны алмасу картасына учаскелік гинеколог тексеріп жазып отырады. Бұл ұрықтың калыпты дамуын көрсетуде маңызы зор. Және де ұрық дамуының ауытқуы анықталған жағдайда алдын ала емдеу шаралары жүргізіледі.

Гравидограммадағы осьтер маңыздылығы.
Ох осі – жүктілік апталары. Оу –осі жатыр түбі биіктігі арқылы бағалаймыз.
Жатыр түбі биіктігін өлшеу Тексеру кезінде жүкті әйел шалқасыннан жатып, киімін кеудесіне дейін көтеріп, аяғын сәл бүгеді, қуық алын ала бос болу керек. Пальпация арқылы ұрықтың қалпын анықтайды, себебі нәтиже ұрық ұзыннан жатқанда бағаланады. Жатыр түбі биіктігін өлшеген кезде сантиметрлік лентаны пайдаланады. Сантиметрлік лентаны дәрігер оң қолына 1 номерлі шкаласы жағынан сұқ және бас бармақ арқылы ұстап қасағаның жоғарғы қырына қойып тұрады. Ал сол қолының 4-5 саусақ арасына сантиметрлік лентаны қойып ұстайды да, сол қолының сырқы қырын l.mediana anterior-ға перпендикуляр орналастырып қасағаның жоғарғы қырынан жоғары қарай жатыр түбін табу мақсатында тері бетін сырғытып өтеді. Жатыр түбі анықталғаннан кейін анықталған шкаланы жазып алады. Осылайша жатыр түбі биіктігі анықталады. Жүктілік мерзіміне сәйкес жатыр түбі биіктігіннің қалыпты көрсеткіші гравидограммада екі сызықпен және қалыпты сызықпен көрсетіледі.
Гравидограмманы толтыру Гравидограммада Ох өсі – жүктілік мерзімі (апталармен көрсетіледі), ал Оу –өсі жатыр түбі биіктігі болып табылады. Жүктілік мерзімі 20-41 аптаға дейін және жатыр түбі биіктігі 10см –ден 40см-ге дейін әр екі сантиметр сайын Оу осіне жазылады. Және де 3 сызық бар, бұл сызықтардың ортағы сызығы қалыпты ұрық дамуын көрсетсе, ал жоғырғы сызық суегіздікке, егіз ұрыққа, ірі ұрыққа көрсеткіш болып табылады. Төменгі сызық аз сулыққа, ұрықтың жатыр ішілік даму ақауына күмән туғызады. Әр тексеріс кезінде жатыр түбінің биіктігін нүктемен белгілейді, ол нүктелер сызықпен қосылады және ортасындығы қалыпты сызықпен салыстырады. Мысалы, әйел тексерілуге жүктіліктің 25 аптасында келетін болса, осы кезде жатыр түбі биіктігі 24см болды, оны нукте арқылы белгілейді, кейінгі тексеріліс 29 аптада жатыр түбі биіктігі 28 см болса осы аралықты сызық арқылы қосады.
№ 1 мәліметті гравидограммаға енгізу №1 мәлімет дегеніміз жүкті әйелдің 20 аптасынан кейін тексерілу кезінде алынған жатыр түбі биіктігі болып табылады. Мұны нүкте белгісімен белгілейміз. Бұл қалыпты жағдайда нақты 20 аптада тексерілген болса, 18 см-ге тең болу керек.
№2 мәліметті гравидограммаға енгізу №2 мәлімет дегеніміз жүкті әйелдің 40 аптасына дейін тексерілу кезінде алынған жатыр түбі биіктіктері болып табылады. Мұны нүкте белгісімен белгілейміз. Сосын осы аралықтарды сызық арқылы қосып, қалыпты сызықпен салыстырамыз.
Мәліметтерді қорытындылау Қортындыны жасауда №1-№2 алынған мәліметтер арасын сызық арқылы қосқаннан кейін, ол қалыпты сызықпен салыстыру арқылы қорытындыны толық шығаруға болады. Егер сызық жоғары сызық деңгейінде болса суегіздікке, егіз ұрыққа, ірі ұрыққа көрсеткіш болып табылады. Ал сызық төменгі сызыққа қарай ауытқыса аз сулыққа, ұрықтың жатыр ішілік даму ақауына күмән туғызады.
Қадам орындалу критериі.
12. Креде Лазаревич1 Көрсеткіш және қарсы көрсеткіш. Ұрық жолдасының шығарудың үшінші кезеңді белсенді жүргізу, Абуладзе, Гентер әдісі тиімсіз болғанда қолданылады. Қарсы көрсеткіш: жатыр
Ұрық жолдасын босанғаннан кейін әйел жағдайын 2 сағат бақылаймыз.
2 Дәрігер қолын дайындау. Заласыздандыру уақыты 30секундтан кем болмау керек.Әр қимыл кем дегенде 5 рет қайталанады. 1.Антисептиктің қажетті мөлшерін құрғақ қолға жағу. 2.Алақанды алақанға ысқылау (5 рет) 3.Сол қолдың алақанымен оң қолдың алақанының сырт жағын ысқылау және керісінше.(5 рет) 4.Саусақтарды айқастыра алақандарды бір-біріне ысқылау(5 рет) 5.Саусаақтарды «құлып» секілді қосып,бүгілген саусақтың сыртқы жағымен келесі қолдың алақанын ысқылау(5 рет) 6.Екі қолдың бас бармақтарын айналдыра кезек ысқылау.(5 рет) 7.Саусақтардың бас жағымен екінші қолдың алақанын шеңберлете ысқылау және керісінше.(5 рет) 8.Қолымызға бір рет пайдаланылатын стерильденген қолғапты киеміз .
3 Босанған әйелді дайындауЖоғарыдан төменге қарай мақтамен сүртіп құрғатамыз. Қуыққа катетрді енгізіп, қуықты босатамыз.
4 Жатырдың сыртқы массажы. Жатырдың сырт жағынан оң қолымен дөңгелетіп жеңіл массаж жасаймыз.
5 Жатырды ортаңғы қалыпқа келтіру. Жатыр түбін оң қолмен қармап алып ортаңғы қалыпқа келтіреміз.
6 Қолын орналастыру және жатырды ұстау. Әйелдің сол жағынан аяғының алдына орналасып, үлкен саусақ жатырдың алдыңғы қабырғасында, алақан жатып түбінде, төрт саусақ жатырдың артқы бетіне орналасу керек.

7 Бала жолдасын сығуы. Жатырдың алдыңғы-артқы көлеміне және біруақытта түбін басу арқылы алға, артқа жамбас сызығы бойынша сығамыз.
8 Бала жолдасының бүтіндігін тексеру мен қан кетуді көлемін анықтау. Ұрық жолдасты лотокқа салып, әр бөлігін тексереміз: шеті тегіс, үзілген қан тамыр жоғын тексереміз. Одан кейін ұрық жолдасты аналық жағымен төмен қойып қабығын қолмен бала орналасқандай келтіріп, қабық арасында үзілген қан тамырлар бар жоғын тексеріп болғасын, ұрық жолдасын өлшейді.
13.№ п/пКритерии шагов задания
1 Физиологическая кровопотеря в родах. Методы оценки кровопотери.
Физиологическая потеря крови в родах 250-300 мл, кровопотеря в пределах до 400 мл считается пограничной между физиологической и патологической.
Источником острой массивной кровопотери в акушерской практике могут быть:
* преждевременная отслойка нормально расположенной плаценты;
* предлежание плаценты;
* кровотечения в последовом и раннем послеродовом периоде;
* повреждения мягких тканей родовых путей
Существуют прямые и непрямые методы оценки кровопотери.
Прямые методы оценки кровопотери:
* колориметрический;
* гравиметрический;
* электрометрический;
* гравитационный — по изменениям показателей гемоглобина и гематокрита. Непрямые методы:
* оценка клинических признаков;
* измерение кровопотери с помощью мерных цилиндров или визуальным методом;
* определение OЦК, почасового диуреза, состава и плотности мочи.
Более точно оценить величину кровопотери можно спектрофотометрическим методом, но основной его недостаток — продолжительность выполнения (свыше 20 минут), между тем быстрота определения объема потерянной крови имеет жизненное значение при массивной, острой кровопотере.
Степень кровопотери:
* 1 степень — кровопотеря 15 – 20 %;
* 2 степень — до 29 %;
* 3 степень — 30 и более процентов.
Ориентировочно объем кровопотери может быть установлен путем вычисления шокового индекса Альговера (отношение частоты пульса к уровню систолического артериального давления).
Шоковый индекс        Объем кровопотери (% ОЦК)
0,8 и менее                                            10
0,9-1,2                                                    20
1,3-1,4                                                    30
 1,5 и более                                            40
2 Осмотр плодовых оболочек и пупочного остатка. Оценка целостности.
Подготовительный этап выполнения манипуляции.
Надеть перчатки. Разложить послед на гладкой поверхности (ножной конец кровати Рахманова) на пеленке.     
Основной этап  выполнения манипуляции. Разложенный послед материнской поверхностью кверху, тщательно осматривают одну дольку за другой. Осматривают края плаценты – края целой плаценты гладкие и не имеют отходящих от них оборванных сосудов. Осмотрев плаценту, переходят к осмотру оболочек. Плаценту переворачивают материнской стороной вниз, а плодовой – кверху. Края разрыва оболочек берут пальцами и расправляют их, стараясь восстановить яйцевую камеру, в которой находился плод.
3 Расположение последа в лотке. Осмотр плацентарной ткани.
Послед (плацента вместе с оболочками плода) положить на большой лоток материнской поверхностью вверх. Осмотр плацентарной ткани является обязательным мероприятием во время родов. Врач тщательно осматривает послед со всех сторон, для того чтобы убедиться в целостности места. Если доктор заметил, что оболочка разорвана и у неё нахватает отдельной части, это значит, что остатки последа задержались в утробе и их необходимо срочно извлечь. Процесс чистки матки в этом случае непродолжительный и практически безболезненный.
Обращают внимание на целостность водной и ворсистой оболочек и выясняют нет ли между оболочками оборванных сосудов, отходящих от края плаценты. Наличие оборванных сосудов указывает на то, что была добавочная долька плаценты, которая осталась в матке. При осмотре плодовых оболочек послед приподнимается за пуповину для оценки целостности оболочек; это позволяет судить о месте прикрепления плаценты  к стенке матки.       
4 Оценка целостности плацентарной ткани, цвета, наличия петрификатов, оборванных сосудов.
Внимательно осмотреть плацентарную ткань одну дольку за другой на наличие всех долек плаценты и отсутствие их дефектов.
Примечание. Обратите внимание на наличие известковых пятен (петрификатов) на плаценте.
Для большей уверенности в целостности плацентарной ткани плаценту немного сжать от краев к центру, чтобы ее дольки прижались друг к другу.
Тщательно осмотреть края плаценты, которые в норме гладкие и не имеют оборванных сосудов.
5 Измерить и взвесить послед. Запись в истории.
Послед после осмотра измеряют и взвешивают. Все данные о плаценте и оболочках заносят в историю родов. Сведения о целостности последа, в связи с особой важностью этого вопроса, подписывает осмотревший послед врач. После осмотра послед: посылают на гистологическое исследование, сжигают, засыпают хлорной известью или нейтральным гипохлоритом  кальция в соотношении 200г/к   на 60 минут, закапывают в землю, в местах, установленных санитарным надзором.

р/с Қадам орындалу критерийі 14. Бимануальды жатыр компрессиясы
Мақсаты: жатырдан қан кетуді уақытша тоқтату
Көрсеткіштер: жатырдан 500млден артық қан кету
1 Дәрігер қолын дайындау Заласыздандыру уақыты 30секундтан кем болмау керек.Әр қимыл кем дегенде 5 рет қайталанады. 1.Антисептиктің қажетті мөлшерін құрғақ қолға жағу. 2.Алақанды алақанға ысқылау (5 рет) 3.Сол қолдың алақанымен оң қолдың алақанының сырт жағын ысқылау және керісінше.(5 рет) 4.Саусақтарды айқастыра алақандарды бір-біріне ысқылау(5 рет) 5.Саусаақтарды «құлып» секілді қосып,бүгілген саусақтың сыртқы жағымен келесі қолдың алақанын ысқылау(5 рет) 6.Екі қолдың бас бармақтарын айналдыра кезек ысқылау.(5 рет)7.Саусақтардың бас жағымен екінші қолдың алақанын шеңберлете ысқылау және керісінше.(5 рет) 8.Қолымызға бір рет пайдаланылатын стерильденген қолғапты киеміз
2 Босанған әйелді дайындау 1. Бос персоналдық мобилизациясы (науқасты өзін өзі қалдырмай көмекке шақырамыз).
2. Қан кету көлемін анықтаймыз
3. Жағдайын бағалау, өмірлік мағызы бар мүшелердің жағдайын бағалау (АҚҚ, пульс, температура, тыныс алу жиілігі).
5. Қуықты катетр арқылы босатамыз, қуық бос болу қерек
6. Қан кету мөлшеріне 3:1 қатынасындай кристаллоидтардың инфузиясын бастау үшін 2-і перифириялық венаны катетеризациялаумыз (№№ 14-16G)
7. Әйелді жылытамыз (одеяло жабамыз, ылғал жаялықтарды құрғағына ауыстырамыз).
8. Ылғалдандырылған оттегінің келуін қамтамасыз етеміз
9. Жалпы қан анализі
10. Коагулограмма және қан кету уақыты
11. Қан тобын анықтау, Rh-фактор, сайкестікке қан аламыз
12. Себебін анықтау:
- жатырды тексеру (тонус, ткань);
- босану жолдарын қараймыз (травма).
13. Операционныйды дайындап коямыз3 Ішке қолды енгізу Қолды қынапқа енгізіп, қолымызды жұдырықтаймыз
4 Сыртқы қолдың орналасуы Қолымызды қыныптың алдыңғы күмбезіне қоямызда, жатырдың алдыңғы қабырғасын басамыз
5 Жатырды бимануальдік компрессиясы Екінші қолды іштің алдыңғы қабырасына қойып, жатырдың артқы қабырғасын, қыныпта орналасқан қол бағытына қарай басамыз
6 Тиімділігін бағалау Компрессияны қан тоқтағанша және жатыр жиырыла бастағанша жалғастырамыз. Егер жасалынған шаралар көмектеспесе, ал қан кету көлемі 1500мл-ге жетпесе, онда жатырдың баллонды тампонадасы іске асырылады, бұл әдістің әлемдің практикада тиімділігі 88-100% болып табылады. Ал қан кету мөлшері 1500мл-ден асатын болса шұғыл түрде ота жасалынады.
7 Бимануальді компрессияны жүргізу уақыты Жатыр компрессиясы кезінде жатырдың сырттай қысылуы болады, соның әсерінен жатырға қан келу азаяды. Бұл техника тек уақытша ғана әдіс болып табылады, сондықтан компрессияны көмек келгенше немесе ар қарай істелінетін жоспар құрылғанша дейін компрессиялауға болады.
8 Биялайды утилизациялау Биялайларды ережеге сәйкес шешіп, Б тобының қалдық заттар қорабына тастаймыз. Қолымызды жуамыз.
Қадам орындалу реті Іш қуысын аорта басу
1 Іш қуысын басуға көрсеткішті анықтау Атониялық қан кетуде бимануальды компрессияға тоқтамаған жағдайда операция бөлмесіне апарғанға дейін осы процесс жүргізіледі. (бұл кезде операция бөлмесі дайын болуы керек)
2 Босанған әйелдің орналасуы Әйелді шешінген күйінде екі қолын және екі аяғын жазып шалқасынан жатады.
3 Дәрігердің орналасуы Әйелдің сол жағында тұрады. Оң қолын сан артериясы аймағына қояды. Сол қолын кіндіктен сәл солға жұдырығын бүгіп орналастырады
4 Ішқуысы аортасын басатын орнын анықтау Сол қолын кіндіктен сәл солға жұдырығын бүгіп орналастырады.
5 Аорта пульсациясын анықтау Туғаннан кейінгі ерте кезеңде алдыңғы құрсақ қабығасы арқылы оңай анықтауға болады.
6
Ішқуысы аортасын басу техникасы -457200 Дәрігер оң қолының жұдырығын (ішқуысы аортасын басу нүктесі) кіндіктен сәл солға қарай бағыттап қатты екпінмен басады.
7 Сан артериясын пульсациясын анықтау Дәрігер сол қолының соңғы төрт саусағын біріктіре отырып, жай ғана сан артериясы аймағын басады. Бұл арқылы құрсақ аортасын қысу кезіндегі сан артериясын қанмен толуын бағалайды.
8 Ішқуысы аортасын басудың орындалуының критериі Іш қуысын аорта басуды 30-40 минут жүргізеді. Яғни, әйелді операция үстеліне апарғанға дейін және қан кетудің алдын алып артерияларды байлағанға дейін іш қуысын аорта басуды жалғастырамыз.
Қадам орындалу реті 16. Жаңа туған нәрестені алғаш өңдеу
1 Босану бөлмесін дайындау.Дәрігер қолын дайындау Босану бөлмесінің температурасы қалыпты 20-25градуста болу керек. Нәрестені алғаш өңдеу үшін залалсыздандырылған жеке жинақ қолданылады,оның құрмына:кіндік бауын өңдеуге арналған қысқыштар кіреді.Дәрігер де қолын өңдеу үшін птикалық ертіндімен өңдейді.Заласыздандыру уақыты 30секундтан кем болмау керек.Әр қимыл кем дегенде 5 рет қайталанады.
1.Антисептиктің қажетті мөлшерін құрғақ қолға жағу.
2.Алақанды алақанға ысқылау
3.Сол қолдың алақанымен оң қолдың алақанының сырт жағын ысқылау және керісінше.
4.Саусақтарды айқастыра алақандарды бір-біріне ысқылау
5.Саусаақтарды «құлып» секілді қосып,бүгілген саусақтың сыртқы жағымен келесі қолдың алақанын ысқылау
6.Екі қолдың бас бармақтарын айналдыра кезек ысқылау.
7.Саусақтардың бас жағымен екінші қолдың алақанын шеңберлете ысқылау және керісінше.
8.Енді сіздің қолдарыңыз қауіпсіз.
2 Нәрестені құрғатып сүртуі.Жағдайын бағалау Нәрестені залалсыздандырылған,жылытылған және залалсыздандырылған жаялық жайылған науаға жатқызып,залалсыздандырылған дәкемен құрғатып сүртеді.
3 Тері мен тері контактісін орындау.Нәрестенің үстін жабуы Тері мен тері контактісі бойына туылғаннан кейән нәретені анасының кеудесіне жатқызып,үстінен құрғақ орамалмен немесе одеялмен жабамыз
.
4 Термометрия Босанғанан кейін нәрестені электронды термометрмен дене температурасын 30минут ішінде өлшейміз. Қалыпты жағдайда 36,0-37,5С
5 Емшекпен емізуі Егер босану асқынуларына қатысты қарсы көрсеткіштері болмаса,туылғаннан кейін алғашқы сағатта бірден емізеді
6
Профилактикалық шаралары Гонобленореядан сақтандыру үшін нәресте көзіне 1% тетрациклин немесе эритромициндік мазь жағамыз
7 Кіндік сақинасын қысу және кесу Кіндік шеңберінен 0.3аралықта Роговин қысқышын кигіземіз,кіндік шеңберінің қалыңдығын 0,3-0,5 жоғары бөлігін кесеміз.Қатты қысып орауға болмайды.Кіндік жарасын 5% марганцовка ерітіндісімен өңдейді
8 Қарауы,бойы,салмағын өлшеуі,киіндіруі Баланың сыртқы бет бейнесін қарап,арнайы салмақ өлшейтін аспапқа жатқызып салмағын өлшейміз, лентамен бойын,басы мен иықтарының өлшемін өлшейміз. Кейін баланың арнайы әкелген киімдерін яғни басына телпегін, үстіне көйлегін, аяғына носкиін кигіземіз. Қолдарына анасының аты-жөні,босану тарихының нөмірі,нәрестенің жынысы мен туылған күні жазылған ілезік кигізіледі.
№ п/п 17. Критерии шагов задания
1 Критерии оценки состояния новорожденного по шкале Апгар: дыхание новорожденного, ЧСС, кожные покровы, мышечный тонус, рефлексы
2 Оценка дыхания новорожденного. Норма для новорождённого – 40-45 вдохов в минуту. При этом лёгкие раскрываются хорошо, и такое дыхание сопровождается громким криком. В этом случае врач поставит 2 балла по шкале Апгар. Но бывает, что ребёнок дышит медленнее, с перебоями, и при этом не кричит, а стонет. Такое состояние оценивается на 1 балл. Если же ребёнок не кричит вообще, а грудная клетка неподвижна – то 0 баллов.
3 Оценка сердцебиения методом аускультации. Для только что родившегося малыша характерна высокая частота сердечных сокращений, в норме она составляет 130-140 ударов в минуту. Неонатолог измеряет частоту пульса, и, если она выше 100, то по этому показателю ставит 2 балла. Если же частота пульса оказывается меньше 100 ударов в минуту, то это может быть связано с перенесённым кислородным голоданием плода. В этом случае сердечная деятельность оценивается в 1 балл. Если же пульс вовсе не прощупывается, то ставят 0 баллов.
4 Осмотр кожных покровов. Оценка мышечного тонуса. Определение рефлексов
Цвет кожи – это важный показатель периферического кровообращения. У младенцев европеоидной расы оценивается цвет кожных покровов всей поверхности тела, а у остальных – только ладони, подошвы, а также белки глаз и слизистые оболочки. Розовый (от бледного до яркого) цвет этих покровов оценивается в 2 балла. Если обнаруживается синюшность кожи конечностей при том, что остальная кожа розовая, – 1 балл, а равномерно бледный или синюшный цвет по всей поверхности тела – 0 баллов.
Мышечный тонус. Мышцы, отвечающие за сгибание конечностей, у новорождённого в норме всегда напряжены. Малыш как будто хочет свернуться в комочек – ручки и ножки согнуты, кулачки сжаты, а все движения энергичны, но беспорядочны. Если врач видит подобную картину, то мышечный тонус оценивает в 2 балла. 1 балл ставится в случае, когда конечности малыша немного согнуты, но не напряжены, а шевелит он ими довольно вяло. Если же движения полностью отсутствуют, а тонус в мышцах чрезвычайно слаб, ставится 0 баллов.
Выраженность рефлексов. Самые простейшие безусловные рефлексы, и они же самые важные – это первые неосознаваемые реакции на внешний мир с первых минут появления на свет. С их помощью запускается дыхательная деятельность. Питание малыша с первого же дня происходит благодаря сосательному рефлексу. Есть также рефлекс ползания и ходьбы. Все их оценивает врач-неонатолог, и, в случае их проявления в полной мере, ставит 2 балла. Если же рефлексы ослаблены, то 1 балл. И в случае отсутствия всех рефлексов – 0 баллов.
5 rightbottomОценка дыхания новорожденного, сердцебиения, кожных покровов, мышечного тонуса, рефлексов через 5 минут.
10-7 баллов — оптимальное состояние. 5-6 баллов — легкие отклонения в состоянии малыша. 3-4 балла — средние отклонения в состоянии малыша. 0-2 балла — серьезные отклонения в состоянии крохи. 
18. Бх да сурети бар
№ п/п 19. Критерии шагов задания
1 Подготовка рук врача:Вымыть руки и надеть стерильные перчатки.
2 Определение показаний и противопоказаний для взятия мазка:
Показания:определение степени чистоты влагалища. Противопоказания: кровотечение.3 Обработка наружных половых органов:
Обработка наружных половых органов слабым дезинфицирующим раствором.
Введение влагалищных зеркал:
После осмотра наружных половых органов левой рукой раздвигают половые губы, правой рукой вводят створчатое зеркало с сомкнутыми створками в одном из косых размеров, зеркало доводят до сводов, переводят в поперечный размер и раскрывают. После осмотра шейки зеркало вынимают обратным путем.
4 Взятие мазка на степень чистоты влагалища:
Ложечкой Фолькмана другим концом или одноразовым утеробрашем собирают материал из цервикального канала и наносят на предметное стекло с пометкой «C» в виде штриха.
5 Нанесение материала на предметное стекло и извлечение влагалищных зеркал:
Желобоватым зондом или шпателем или браншей пинцета из заднего свода влагалища производится забор материала и тонким слоем в виде штриха наносится на предметное стекло с пометкой «V». Мазки из заднего свода влагалища берутся на степень чистоты. Мазки из «U» и «C», исследуют на гонорею и микрофлору урогенитального тракта.
Различают 4 степени чистоты влагалища:
1 степень чистоты: реакция среды кислая. Большое количество лактобацилл (палочки Додерлейна) и клетки плоского эпителия.рН – кислая(4,0-4,05).
2. степень чистоты: реакция среды кислая. Число лактобацилл меньше, чем при I степени. Встречаются отдельные кокки, лейкоциты. Много эпительных клеток.рН – кислая (5,0-5,5). Норма -1 и 2 степени чистоты влагалища.
3 степень чистоты: реакция среды щелочная. Лактобацилл мало. Преобладают другие виды бактерий, главным образом кокки. Много лейкоцитов – более 15-20 в поле зрения. РН – слабощелочная (6,0 – 6,5).
4 степень чистоты: реакция среды щелочная. Лактобациллы отсутствуют. Очень много патогенных микробов (кокки, трихомонады и др.). Много лейкоцитов – 40-60 в поле зрения. Эпителиальных клеток мало. РН – щелочная (6,5). III и IV степень чистоты – соответствуют патологическим процессам.
20. БХ даа сурети бар
Қадам орындалу реті 21. Тік ішек арқылы қарау
1 Дәрігер қолын дайындауы Заласыздандыру уақыты 30секундтан кем болмау керек.Әр қимыл кем дегенде 5 рет қайталанады.
1.Антисептиктің қажетті мөлшерін құрғақ қолға жағу-5рет
2.Алақанды алақанға ысқылау -5рет
3.Сол қолдың алақанымен оң қолдың алақанының сырт жағын ысқылау және керісінше-5 рет
4.Саусақтарды айқастыра алақандарды бір-біріне ысқылау-5рет
5.Саусаақтарды «құлып» секілді қосып,бүгілген саусақтың сыртқы жағымен келесі қолдың алақанын ысқылау-5рет
6.Екі қолдың бас бармақтарын айналдыра кезек ысқылау-5рет
7.Саусақтардың бас жағымен екінші қолдың алақанын шеңберлете ысқылау және керісінше-5рет
8. Енді қол қауіпсіз, перчатка киіп іске кірісе беруге болады.
2 Дәрігердің орналасуы ,сыртқы жыныс мүшелерін өңдеуі Алдымен гинекологиялық креслоға отырғызамыз.Дәрігер қыз баланың алдында орналасады және оң аяғын текпешекке қойып, өзін ыңғайлы қалыпқа қояды. Қыз бала бөкселері кең ашылып, аяғы аяқ тірегішке тіреледі. Оң қолдағы дезинфекциялық ерітіндіге батырылған мақталы шарикпен зәр шығару каналының сыртқы өзегі мен сыртқы жыныс ернеулерін, анус аймағын тазалаймыз.
.
3 Ішке қолды енгізу Тік ішекке бірінші оң қолдың сұқ саусағын енгізіп, тік ішекке тереңірек енгіземіз. Тік ішек арқылы зерттеу кезінде анус сфинктерінің тонусын және жамбас түбі бұлшықеттерінің жағдайын, көлемді құрылымдарды анықтайды.
4 Сыртқы қолдың орналасуы Екінші қолды (әдетте сол қол) ішперденің алдыңғы пердесіне қояды.
5 Жатыр пальпациясы Саусақты ақырын ғана тік ішекке енгізе отырып, тік ішектің алдыңғы қабырғасы арқылы жатырдың парацервикалды, паравагиналды аймақты және басқа қолмен ішперденің алдыңғы қабырғасы арқылы пальпациялайды. Осылай жатырдың көлемін, формасын, консистенциясын, сезімталдығын, жағдайын және жатыр қозғалғыштығын анықтайды.
6
Жатыр қосалқыларын пальпациялау Тік ішекке орналасқан саусақтарды бүйір жаққа қарай бағыттап, ішперденің алдыңғы қабырғасында орналасқан саусақпен кездестіреміз. Өзгермеген жатыр түтігі пальпацияланбайды.Қалыпты аналық без тері асты шел май қабаты нашар жетілген әйел адамдарда ғана пальпацияланады.
7 Коммуникативті дағды Науқасты креслоға жатқызбас бұрын тексеру мақсатын түсіндіреміз, кейін тексеру барысын қарапайым сөздермен айтамыз. Патологиялық жағдайлар анықталатын болса оның денсаулыққа кері әсерлері туралы жақсылап түсіндіреміз.
8 Биялайларды утилизациялау Биялайларды ережеге сәйкес шешіп, Б тобының қалдық заттар қорабына тастаймыз.Қолымызды жуамыз.
22. бх да сурети бар
Қадам орындалу реті 23.
1 Қолды өңдеу және құрал-саймандарды дайындау. Заласыздандыру уақыты 30секундтан кем болмау керек.Әр қимыл кем дегенде 5 рет қайталанады.
1.Антисептиктің қажетті мөлшерін құрғақ қолға жағу.
2.Алақанды алақанға ысқылау (5 рет)
3.Сол қолдың алақанымен оң қолдың алақанының сырт жағын ысқылау және керісінше.(5 рет)
4.Саусақтарды айқастыра алақандарды бір-біріне ысқылау(5 рет)
5.Саусаақтарды «құлып» секілді қосып,бүгілген саусақтың сыртқы жағымен келесі қолдың алақанын ысқылау(5 рет)
6.Екі қолдың бас бармақтарын айналдыра кезек ысқылау.(5 рет)
7.Саусақтардың бас жағымен екінші қолдың алақанын шеңберлете ысқылау және керісінше.(5 рет)
8.Қолымызға бір рет пайдаланылатын стерильденген қолғапты киеміз .
2 №00 айнамен қарау және қынап арқылы тексеру Алдымен гинекологиялық креслоға отырғызамыз.. Әйел бөкселері кең ашылып, аяғы аяқ тірегішке тіреледі. Сол қолдың бас бармағы мен нұсқаушы саусақтарымен сыртқы жыныс ернеулері ашылады.Қынаптық айналарлы енгізу. Симса айнасын бірінші төменгі қынап қабарғасын төмен тартып тұрамыз, ол үшін 2-ші адам қажет. Ал өзіміз жоғарғы қабырғасын тарта тұрып жатыр мойнының жоғарғы ернеуін тартамыз, подьемник арқылы.

.
3 ЖІС енгізуЖатырға арналған спиральды алып, ашпай тұрып ішінен екі мұртшасын түтікшесіне қарай бағыттап майыстырамыз сосын түтікше ішіше орналастырамыз. Міндетті түрде спираль орамын ашып алмауыңыз керек.
4 Жатыр қуысынзондтауӘйел адам гинекологиялық креслода жатады стандартты қалыпта жатады. Сосын қынап қуысы мен жатыр мойнының аймағы 3% сутек тотығымен менструальды бөліністерден тазалау үшін қолданылады, сосын 2 реттік антисептикпен. Симса айнасымен қынап қуысын ашып тұрып, пулевой қысқыш арқылы жатыр мойнының жоғарғы ернеуі қысып алып, кішігірім дилатация(цервикальды каналша кеңейеді) байқалады. Содан арнайы құрылғы(зонд) арқылы жатыр куысы ұзындығын өлшейді. Зонды дәрігер оң қолы арқылы жаймен енгізеді, зондта белгіленген сандар бойынша жатыр түбіне тірелген жерін белгілеп алады.
5 Аппликаторды белгіленген тереңдікке дейін енгізу Өлшеніп алынған ұзындықта түтікше-аппликатор арқылы спиральды жаймен енгіземіз. Оны жатыр түбіне дейін енгіземіз. Белгіленіп алған жерге келген кезде спираль жатыр түбіне келіп тіреледі. Сол кезде түтікше-аппликаторды жаймен аламыз.
6
ЖІС иықшаларынбосатуЖатыр қуысына келіп тірелген спиральды түтікше-аппликатордан босатқан кезде оны «Т» мұртшалары босайды
7 ЖІС аппликаторын шығару және мұртшаларын қию Освдн соң түтікше-аппликаторды артқа тартады, тартқан кезде оның ішкі бөлігін ұстап тұрады. Ары қарай түтік пен оның ішкі бөлігін бірге алып шығады. Соңғы этапта шыға берістен 2-3 см жерден мұртшаларын қиып алады.
8 ҚұралдардыөңдеужәнеқалдықтардыутилизациялауБиялайларды ережеге сәйкес шешіп, Б тобының қалдық заттар қорабына тастаймыз.Қолымызды жуамыз.
Қадаморындалуреті 24. Онкоцитологияғажұғындыалу
1 ДәрігерқолындайындауыЗаласыздандырууақыты 30секундтанкемболмаукерек.Әрқимылкемдегенде 5 ретқайталанады.
1.Антисептиктің қажеттімөлшерінқұрғаққолғажағу.
2.Алақанды алақанғаысқылау3.Сол қолдыңалақаныменоңқолдыңалақаныныңсыртжағынысқылаужәнекерісінше.
4.Саусақтарды айқастыраалақандардыбір-бірінеысқылау5.Саусаақтарды «құлып» секілдіқосып,бүгілгенсаусақтыңсыртқыжағыменкелесіқолдыңалақанынысқылау
6.Екі қолдыңбасбармақтарынайналдыракезекысқылау.
7.Саусақтардың басжағыменекіншіқолдыңалақаныншеңберлетеысқылаужәнекерісінше.
8.Енді сіздіңқолдарыңызқауіпсіз.
2 Оцжұғыналуғакөрсеткіштердіжәнеқарсыкөрсеткіштердіанықтау Жағынды алу жыныстық өмірмен тұратын барлық әйелдерге көрсеткіш болып табылады. Оныжылына 1 ретжм патологиялық өзгерістерін: эрозия, полип, дисплазия, рактың бастапқы сатыларын уақытында анықтауға қолданады. Жағынды алуға қарсы көрсеткіш болып: менструацияның болуы және жыныс жолдарының қабыну аурулары болып табылады.
.
3 Оцжұғындыалуғажағдайжасау Жағынды алудан 2 күн бұрын жыныстық қатынасқа түсуден, спринцеваниялаудан, вагинальды суппозиторий, препараттармен кремьдерден, тампондардан бас  тарту керек.
.
4 Сыртқыжынысмүшелердіөңдеуменқынаптықайналардыенгізуі 1. Қынапқа айнаны саламыз және жатыр мойнын (обнажить)қараймыз 2.  Мақталы тампон мен қынаптағы артық кілегейді сүртіп тастау
5 Оцжағындыалу 1. Цитощетканың тұтқасы жағынан блистерлі упаковкасын ашамыз 2. Цер.каналғаенгізіп, 360 Сбұрамыз 3.  Жатырмойны беткейінен материал алу барысында цитощетканың жұмыстық бөлігін тұтқасына тікбұрыш жасап согнуть 4. Жм беткейіне жеткенше инструментті енгіземіз, асықпай бұрылыс жасаймыз.
6
Затшынығажағуыменқынаптықайнанышығару 1. Жағындыны «прокатывания» жолымен заттық шынығаенгіземіз Мазок получить путем цитощетки по предметному стеклу, для посева на флору – цитощетку «прокатывают» по среде или помещают в транспортную колбу.
7 ҚынапбөлінісінбағалауБиялайлардыутилизациялауБиялайларды ережеге сәйкес шешіп, Б тобының қалдық заттар қорабына тастаймыз.Қолымызды жуамыз.
8 Жағынқорытындысынинтерпритациялау Нәтиже теріс немесе оң болады. Егер зертеуге алынған биоматериалда сәйкесінше қалыпты формада және өлшемде болса-онда бұл теріс нәтиже болып табылады. Егер түрі, пішіні өзгерген болса немесе атипиялық клеткалар байқалса – онда оң нәтиже.

Приложенные файлы

  • docx 14662006
    Размер файла: 661 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий