ДЗІЦЯЧАЯ ЛІТ. Пытанні да заліку


ДЗІЦЯЧАЯ ЛІТАРАТУРА
Дзіцячая літаратура як мастацтва слова. Спецыфiка лiтаратуры для дзяцей. Пытанні развіцця дзіцячай літаратуры ў кнігах Якуба Коласа, Васіля Віткі, К. Чукоўскага, Д. Радары.
Вершаваныя жанры дзіцячага фальклору (калыханкі, пацешкі, забаўлянкі заклічкі прыгаворкі, лічылкі, скорагаворкі, загадкі). Педагагічна-выхаваўчая роля дзіцячага фальклору.
Народныя казкі. Класіфікацыя, жанравыя асаблівасці, паэтыка і стыль. Роля казак у выхаванні дзяцей.
Узнiкненне друкаванай дзіцячай літаратуры. Першыя навучальныя кнігі для дзяцей Л. Талстога, К. Ушынскага, К. Каганца, Цёткі. Іх структура, змест, асветніцкае і выхаваўчае значэнне.
"Другое чытанне для дзяцей беларусаў" Якуба Коласа. Ідэйна-тэматычнае і жанравае багацце, гуманістычны пафас твораў чытанкі.
Жанр вершаванай казкі ў творчасці Якуба Коласа і А. Якімовіча. Апрацоўка пісьменнікамі беларускіх народных казак. Пазнавальна-выхаваўчае і эстэтычнае значэнне казкі "Рак-вусач".
Творчасць Ул.Дубоўкі для дзяцей. Гуманістычная накіраванасць вершаваных казак «Як Сінячок да сонца лётаў» «Чые рукі прыгажэйшыя». Маральна-этычная праблематыка казак «Сквапныя мядзведзікі», «Праўдзівы хлопчык», «Як унук дзеду дапамог» «Пузыр, Саломiнка i Лапаць» і інш.
Творчасць Максіма Танка для дзяцей. Ідэя жыватворнай сілы мастацтва ў «Казцы пра Музыку». Маральныя праблемы і прыёмы іх увасаблення ў казках «Мухамор» «Жук і Слімак» «Конь і Леў» «Казка пра Мядзведзя», «Сярод лясоў наднёманскіх» і інш.
Жанр вершаванай казкі ў творчасці Васіля Віткі. Творчае выкарыстанне народных матываў, сюжэтаў, вобразаў, моўна-выяўленчых сродкаў.
Фальклорныя і літаратурныя крыніцы казак В.А. Жукоўскага, іх сувязь з рамантычнай традыцыяй.
Мастацкая каштоўнасць казак А.С. Пушкіна, фальклорнае і аўтарскае ў іх. Шматзначнасць зместу, псіхалагізм у раскрыцці вобразаў.
Традыцыі А.С. Пушкіна ў паэтычнай казцы П.П. Яршова “Конёк-горбунок”. Спалучэнне фантастычнага з рэаліямі народнага жыцця, гумар, займальнасць і дынамічнасць сюжэта.
Карней Чукоўскі – паэт-наватар, эксперыментатар. Вытокі “тэатральнай” прыроды казак К. Чукоўскага. Гісторыя напісання, тыпы сюжэтаў і вобразаў.
Выкарыстанне фальклорнай паэтыкі ў казках К.Д. Ушынскага, Л.М. Талстога, С.Ц. Аксакава, У.М. Гаршына. Раскрыццё этычных катэгорый у казках В.П. Катаева “Цветик-семицветик”, “Дудочка и кувшинчик”.
Народна-паэтычная традыцыя ў казках Д.Н. Маміна-Сібірака “Серая Шейка”, “Алёнушкины сказки”. Значэнне твораў для маральнага і эстэтычнага выхавання дзяцей.
Празаічныя аповесці-казкі М.М. Носава, Э.М. Успенскага. Пародыя і слоўная гульня як вядучыя рысы вясёлых аповесцей-казак.
Ш. Перо – пачынальнік французскай літаратурнай казкі. Вытокі казак Ш. Перо “Сказки моей матушки Гусыни”, іх маральная аснова, узаемадзеянне рэалістычнага і фантастычнага, сур’ёзнага і камічнага ў казках, вобразы станоўчых і адмоўных герояў.
Алегарычная аповесць-казка А. Сент-Экзюперы “Маленький принц”: гуманістычная накіраванасць, філасофскі падтэкст, маральныя каштоўнасці, майстэрства ў даследаванні характару дзіцяці.
Наватарства Л. Кэрала ў казках “Алиса в стране чудес”, “Алиса в Зазеркалье”: парадаксальнасць аўтарскага мыслення, выкарыстанне слоўнай гульні. Маральна-філасофскія праблемы ў казках О. Уайльда.
Псіхалогія дзіцяці, словатворчасць у казках А. Мілна “Винни-Пух”, “Домик на Виннипуховом перекрёстке”.
Спецыфіка апрацоўкі народных нямецкіх сюжэтаў братамі Я. і В. Грым, асаблівасці “грымаўскага” стылю. Тэматычная разнастайнасць і мастацкія вартасці казак братоў Грым (зборнік “Детские и семейные сказки”).
Усходні каларыт, фантастычныя сюжэты і вобразы ў казках В. Гаўфа. Пастаноўка праблемы сапраўдных каштоўнасцей у фантасмагорыі Д. Круса “Тим Талер, или Проданный смех”, фальклорная аснова твора.
Агульначалавечы змест і гуманістычная накіраванасць казак Х.К. Андэрсена. Тры тыпы казак: апрацоўкі Х.К. Андэрсенам раней пачутых народных казак (“Огниво”, “Принцесса на горошине”, “Дикие лебеди”, “Свинопас” і інш.), варыяцыі на тэму прачытаных гісторый з твораў розных часоў і народаў (“Новое платье короля”, “Эльф розового куста” і інш.), уласна аўтарскія казкі (“Дюймовочка”, “Гадкий утёнок”, “Стойкий оловянный солдатик”, “Ромашка”, “Аисты”, “Оле Лукойе”, “Русалочка”).
Гісторыка-этнаграфічныя і маральныя аспекты рамана-казкі С.А. Лагерлёф “Удивительное путешествие Нильса Хольгерсона с дикими гусями по Швеции”. Гісторыя напісання, пазнавальная каштоўнасць кнігі.
Жанрава-тэматычная разнастайнасць казак А. Ліндгрэн, сцвярджэнне самакаштоўнасці дзяцінства, аднаўленне рэчаіснасці скрозь прызму ўспрымання дзіцяці. Трансфармацыя казачнага жанру ў аповесцях “Малыш и Карлсон”,“Пеппи Длинный чулок”, выдумка, шчодрая фантазія у іх, значнасць педагагічнага падтэксту.
Казачная краіна Мумі-троляў Т. Янсан. “Шляпа волшебника” – адметны тып аўтарскай казкі. Т. Янсан – ілюстратар сваіх кніг.
Дзіцячы свет у прозе Якуба Коласа (апавяданні «Дзеравеншчына» «Сірата Юрка» «У старых дубах» «Страшнае спатканне»).
Рэалістычныя апавяданні Змітрака Бядулі пра лёс дзяцей, глыбіня псіхалагічнага аналізу (“Малыя дрывасекі”, “Велікодныя яйкі”, “Дзе канец свету”, “Пяць лыжак заціркі”).
Псіхалагічныя апавяданні Янкі Маўра «Шчасце» «Падарожжа вакол дома» «Максімка». Вобразы дзяцей у іх.
Лірызм паэтычнасць апавяданняў Янкі Брыля для дзяцей («Жыў-быў вожык» «Сняжок і Волечка» «Ветэрынар» «Ліпа і клёнік», «Чым накармілі Мішутку?»).
Майстэрства Васіля Віткі як апавядальніка. Маральна-этычная праблематыка твораў «Зайчык-вадалаз» «Трывога ў Ельнічах» «Першая пяцёрка» «Стасева падарожжа» «Абнова» і інш. Вобразы дзяцей у іх.
Адзінства дзіцяці і прыроды ў апавяданнях А.Васілевіч (“Калінавая рукавічка”, “Геша”), П.Кавалёва (зб. “Жыві сабе, зайчык!”), У. Лiпскага (зб. "Каралева белых прынцэс"). Псіхалагізм, жыццёвасць сітуацый, адметнасць вобразаў.
Маральна-этычная праблематыка ў беларускай прозе для юнага чытача (творы П. Рунца, В. Гарбука, У. Юрэвіча і інш.).
Пазнавальны і выхаваўчы патэнцыял апавяданняў П. Місько ("Лясныя дарункі", "Добры чалавек", "Каляндар сумлення"). "Напаўфантастычная" аповесць "Прыгоды Бульбобаў". Гумарыстычная аповесць "Навасёлы ". Элементы прыгодніцтва ў творы.
Фальклорная аснова твораў У. Ягоўдзiка, прысвечаных роднай прыродзе (кн. "Цi вернецца князь Кук?","У царстве Вадзянiка", "Дзiвосны карабель", "Птушыная дарога" і інш.). Выхаванне экалагічнай культуры і цікавасці дзяцей да пазнання прыроды.
Навукова-паэтычнае асэнсаванне прыроды ў творах М. Прышвіна, К. Паўстоўскага, Б. Жыткова, Я. Чарушына, В. Біянкі.
Гісторыя, народ, Радзіма ў краязнаўчых кнiгах В. Вольскага “Падарожжа па краiне беларусаў”, У. Караткевiча “Зямля пад белымi крыламi”, Я. Пархуты “Зямля бацькоў нашых”.
Вобразы дзяцей у апавяданнях В.А. Асеевай, М.М. Носава, В.Ю. Драгунскага, Л. Панцялеева, Ю.Я. Якаўлева. Маральна-этычная накіраванасць твораў.
Пейзажныя вершы Якуба Коласа для дзяцей. Сатырычны верш «Савось-распуснік».
Тэма дзяцінства ў паэме Якуба Коласа «Міхасёвы прыгоды». Майстэрства пісьменніка: сюжэт мастацкія дэталі тропы. Функцыя пейзажных малюнкаў.
Праблематыка твораў Янкі Купалы для дзяцей («Сын і маці» «У школу», «А зязюлька кукавала», «Песня і казка» «Мароз» «Бай» «Хлопчык і лётчык» і інш.). Спалучэнне ў некаторых вершах мажорных інтанацый з рытарычнасцю.
Вершаваныя жанры дзiцячага фальклору (калыханкi, пацешкi, лiчылкi, загадкi, скорагаворкi) у апрацоўцы Васіля Вiткi (зб. “Дударык”, “Чытанка-маляванка”, “Ладачкi-ладкi”, “Дом, дзе жывуць словы”, “Урокі роднага слова”).Тэматычная i жанравая разнастайнасць творчасцi Эдзі Агняцвет (зб. “Мы сур'ёзныя, мы вясёлыя”, “Доктар Смех”, “Ад зярнятка да вясёлкi”, “Рэчка, рэчанька мая”, “Хай часцей смяюцца дзеці”, “Пад сінім небасхілам”).
Наватарскiя пошукi А. Вольскага ў галiне тэм i жанраў (зб. "Чарнiчка", "Лясныя мастакi", "Еду ў госцi да слана","Карусель", "Адэльчыны ручнікі"). Спалучэнне паэзii, прозы i драматургii ў творах А. Вольскага.
Народныя iдэалы дабрынi, сумленнасцi, прыгажосцi ў вершах, казках В.Зуёнка (зб. "Хата, поўная гасцей", "Сонечны клубочак", “Рэха”).Жанравая разнастайнасць паэзii Р. Барадулiна (вершы, калыханкi, пацешкi, жарты, скорагаворкi, лiчылкi, задачкi, загадкi, казкi)Прыёмы стварэння займальнасці твораў. Асаблiвасцi азбук "Азбука не забаўка", "Азбука – вясёлы вулей" .
Фальклорныя матывы і жанры ў паэзіі Ніла Гілевіча (зб. "Сiнi домiк, сiнi дом", "3агадкi"). Свет прыроды i дзяцiнства ў вершах "Вiтаю вясну","Калi рана ўстанеш", "Дождж-грыбасей", "Добры чалавек", "Казачная зямля" i iнш. (зб."Шчаслівыя хвіліны").
Пейзажная лірыка А. Пляшчэева (“Травка зеленеет…”, “Летние песни”), І. Сурыкава (“Детство” (“Вот моя деревня…”), “Белый снег пушистый”, “Ярко светит солнце”), Ф. Цютчава, А. Майкова, А. Фета, І. Нікіціна і інш.
Жанравая і тэматычная разнастайнасць твораў С. Маршака: вершы, песні, загадкі, лічылкі, паэмы. Прастата стылю, займальнасць вершаў “Детки в клетке”, “Сказка о глупом мышонке”, “Вот какой рассеянный”, “Мяч”, “Усатый-полосатый”. Пазнавальнае і выхаваўчае значэнне твораў “Весёлая азбука”, “Весёлый счёт”, “Весёлое путешествие от А до Я”.
Псіхалагічныя аспекты паэзіі А. Барто, разнастайнасть тэматыкі твораў: сатырычныя вершы “Девочка чумазая”, “Девочка-рёвушка”, “Любочка”, “Лёшенька”, “Качели”; маральныя паводзіны дзіцяці ў вершах для самых маленькіх “Машенька”, цыкл “Игрушки”. Традыцыі А. Барто ў творчасці І. Такмаковай, А. Благінінай, Б. Захадэра, Я. Акіма, В. Берастава і інш.
Шматжанравасць мастацкай творчасці С.У. Міхалкова: лірычныя, сатырычныя, публіцыстычныя вершы, байкі, паэмы. Вобраз станоўчага героя ў тэтралогіі “Дядя Стёпа”. Сатырычныя вершы “Фома”, “Про мимозу”.
Жанравая і тэматычная разнастайнасць паэзіі для дзяцей на сучасным этапе. Актывізацыя мастацкага мыслення дзяцей новымі формамі і прыёмамі.
Драматургiя для дзяцей. Фальклорныя матывы, вобразы, элементы прыгодніцтва ў п’есах С. Маршака, Я. Шварца, С. Кавалёва, П. Васючэнкi.
Ілюстрацыя як сродак актыўнага ўспрымання і засваення літаратурнага твора. Мастакі-ілюстратары дзіцячых кніг.
Сучасныя перыядычныя выданні для дзяцей “Вясёлка”, “Буся”, “Рюкзачок”, “Рюкзачишка”: чытацкае прызначэнне, змест, жанравая разнастайнасць твораў.

Приложенные файлы

  • docx 14697858
    Размер файла: 31 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий