ЖЭС


Чтобы посмотреть презентацию с картинками, оформлением и слайдами, скачайте ее файл и откройте в PowerPoint на своем компьютере.
Текстовое содержимое слайдов презентации:

Қазақстан әскери коммунизм және жаңа экономикалық саясат жылдарында.  Курс:IТоп:СТ14-002-01Факультет:СтоматологияҚабылдаған:Тулентаева КуляшДайындаған:А.Арызбек,А.Оспан Жоспары: 1. Азамат соғысы жылдарында «Әскери Коммунизм» саясатының енгізілуі2. «Әскери Коммунизм» саясаты, Қазақстанның әлеуметтік экономикалық жағдайы.3. ЖЭС-тің мәні.4. ЖЭС-тің табыстары мен қиыншылықтары. Жаңа экономикалық саясат Жаңа экономикалық саясатқа бағыт алу РКП(б) X съезінде қабылданды. 1921 жылы 20 наурызда Компартияның X съезінің күн тәртібіне екі маңызды мәселе қойылды:біріншісі - партияның ішіндегі фракцияларға тыйым салу екіншісі - шаруаларға үш жыл бойы ауыр салмақ болған азық-түлік салғыртын азық-түлік салығымен ауыстыру.  Жекеше кәсіпорындар мемлекет қарамағына алынды Өндіріс құрал жабдықтарын мемлекеттің қарамағына беру идеясы большевиктік революцияның алтын арқауы болды. Ол жүйелі түрде толық жүзеге асырылды. Жер қоры сияқты, өнеркәсіп, көлік инфрақұрылымдары мен банктер түгелдей дерлік мемлекет меншігіне айналдырылды.Қазақстанда 300-ден астам өнеркәсіп орны мемлекет меншігіне берілді. Олардың қатарында: Спасск мыс балқыту және Шымкент дермене зауыттары, Қырғыз тау-кен өнеркәсібі акционерлік қоғамының қорғасын-мырыш зауыты, Риддер кеніші кәсіпорындары. Жерді жалға беру мен жалға алуға, жалдамалы еңбекті қолдануға рұқсат етілді ЖЭС-тің енгізілуіне байланысты жеке адамдарға немесе кооперативтерге ұсақ кәсіпорындар шаруашылық есепке көшірілді. Ұсақ кәсіпорындар жеке адамдарға немесе кооперативтерге жалға берілді. Өнімдей айырбас-бөлу жүйесі жүзеге асырылды Мемлекет пен кооперациялар арасындағы қалыптасқан эквиваленттк емес айырбастармен бірден күшейе түсті. Мемлекет шаруаларға «айырбас» үшін ете жұтаң өнеркөсіп тауарларын ғана ұсына алды. Тауарлардың өте тапшылығы, олардың қымбаттығы шаруаны өз өнімдерін сатуға шығаруға ынталандырмады, артық өнімдер дереу тартып алынды. Нәтижесінде сатуға арналған өнімдердің келемі елеулі түрде кыскарды. Жеке саудаға, жеке меншік кәсіпорындар құруға рұқсат берілді ЖЭС-тің енгізілуіне байланысты жеке адамдарға немесе кооперативтерге ұсақ кәсіпорындар шаруашылық есепке көшірілді.1921 жылы үкіметтің “Айырбас туралы” декреті жеке саудаға рұқсат берді. 1921 жылы жалпыға бірдей еңбек міндеткерлігі мен карточкалық жүйе жойылды. 1920 жылы Шымкент сантонин зауыты пайдалануға берілді.Түсті металлургия саласын дамытуға көбірек көңіл бөлінді.Түсті металллургияның басты ауданы Кенді Алтай.1923 жылы Риддер қорғасын зауыты бүкіл одақта өндірілетін қорғасынның 40% берді.Қарсақбай комбинаты 1927 жылдан бастап мыс өндіре бастады. 1920 жылы мемлекет иелігіне алынған 307 көсіпорынның 250-і өз жұмысын тоқтатты. Мұнай өндіру 1913 жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 4 есеге, көмір өндіру - 5 есеге азайып кетті, мыс рудасын өндіру мүлдем тоқтатылды. Спасск байыту фабрикасы, Риддер кеніштері, Екібастұз көмір орындары қаңырап қалды. Өнеркөсіптің үлесі халық шаруашылығы жалпы өнімінің- 6,3%-ын ғана құрады. Ауыл шаруашылығы да ауыр халге ұшырады. Егістік көлемі Орал губерниясында 2,5 есеге, Жетісуда - 3 есеге қысқарды. Мал басы республикада 29,9 млн-нан 16,3 млн басқа кеміп кетті. 1925 жылы 1914 жылғы өніммен бірдей 92 млн пұт астық жиналды. Мал басының саны екі еселеніп, көшпелі мал шаруашылығы біртіндеп қалпына келе бастады. Қазақстандағы өнеркәсіптің калпына келтірілуі шикізат пен отынның, маманданған жұмысшы қолының жетіспеушілігі, айналыстағы қаржының аса тапшылығы жағдайларында басталды. Алайда экономиканы қалпына келтіру үрдісі айқын байқалды. 1925 жылдың соңына таман өнім өндіру деңгейі 1920 жылмен салыстырғанда 6 есе дерлік өсіп, шамамен соғысқа дейінгі деңгейдің үштен екісіне жетті. Өнеркәсіп орындарының 60%-ынан астамы іске қосылды. Сауда кең құлаш жайды. 1926 жылы Қазақстан аумағында 200-ге жуық жәрмеңке жұмыс істеді. Экономикадағы жағдайдың жолға қойылып келе жатқанына темір жолдардың тоқтаусыз жұмыс істей бастағаны дәлел болды. Қазақстанда ескі магистральдармен қатар жаңадан салынған Петропавл-Көкшетау, Славгород-Павлодар тармақтары мен Омбы темір жолының Семей бөлігі толыққанды пайдалануға берілді. Жалпыға бірдей еңбек міндеткерлігі енгізілді Ақшалай жалақы орнына карточкалық «паек» берілді Жалпыға бірдей еңбек міндеткерлігі жойылдыМемлекеттік кәсіпорындар шаруашылық есеп жүйесіне көшірілді Кеңес үкіметі Қазақ АКСР ЖЭС жылдарында Кеңес үкіметі аштықтан зардап шеккен халыққа мал сатып алу үшін 2млн.131мы сом ақша бөлді.Техника сатып алу үшін 25 млн.сом қаржы бөлді. Түркістан Халық Комиссарлары Кеңесі көмек ретінде 2 млн.пұт астық жіберіп,20 мың ашыққан адамды өзіне қабылданды.1921 жылы Лениннің үдеуіне байланысты Арал балықшылары Еділ бойындағы ашыққан халыққа 14 вагон балық жіберді. Жаңа экономикалық саясат аз уақыт әрекет етіп, барлық саланы біртұтас қамтыган жүйе болып қалыптасып үлгермеді. Ол ауыл шаруашылығының соғыс пенреволюциядан кейінгі өлсіреуі мен үкіметтің НЭП жылдарындағы ішкі саясатта жіберген елеулі қателіктеріне байланысты толық жүзеге аспады. Алайда осы кездің өзінде үкіметтің нарықтық қатынастарды кең қолдану арқылы елдің барлық өндіргіш күштерін жаңдандырып, жалпы шаруашылыктың өркендеуін қамтамасыз ете алатын қабілеті айқын керінді. Жаңа экономикалық саясат тарихка Кеңес өкіметінің орнауы мен Азамат соғысынан кейінгі мәдени, идеологиялық, әлеуметтік және экономикалық жандану кезеңі ретінде енді. Жер –су реформасы(1921-1922) Реформа мақсаты: Патша үкіметі тартып алған жерлерді шаруаларға қайтаруЖер-су реформасының мәні қазақ шаруаларына Ертіс пен Жетісудағы жерлерді қайтаруы.Ертіс жағалауындағы 177 мың десятина Жетісу 460 мың десятинаОрал жағалауындағы 208 мың1921-1922 ж аграрлық реформа нәтижесінде Қытайдан 300 мың босқын қайтып оралды.Қайраткерлер:Асылбеков,Бәрібаев,С.Сейфулин,С.Мендешов “Қосшы одағы” 1921 жылы ЖЭС эылдарында кеңінен дамыған ауылшаруашылығын қалпына келтіру мақсатында құрылды.1930 жылдан кейін “Кедейлер одағы” деп аталған  1921-1922 жылдардағы ашаршылықҚазақ жеріндегі ЖЭС-ке көшу көптеген қиыншылықтармен бірге жүргізілді.1921 жылы жазда қуаншылық болып, малдың 80%-ы қырылды. Елде аштық басталды.Ашығушылар саны 1/3 бөлігін қамтыды.• 1921 жылғы қараша – 1млн.508 мың адам;• 1922 жылғы науырыз – 2 млн.303200 адам.Орал, Орынбор, Ақтөбе, Бөкей губернияларын аштық жайлады. Аштыққа індет қосылып, 1922 ж маусымда Батыс Қазақстанда ашығушылар менауру лар 82%-ға жетті.Астық мол болған Семей, Ақмола тубернияларынан азық-түлік отрядтары ауыл шаруашылық өнімнің 80%-ын әкетті. Жиналған азық-түлік пролетариат орталықтары – Мәскеу,Петроград, Самара, Казан, жіберді.Нәтижесінде Қазақстанның астықты аймақтарының халқы ашыға бастады.Кеңес өкіметі аштыққа ұшырағандарға көмекке кеш келді: Мешін-тауық жұты

Приложенные файлы

  • ppt 14736893
    Размер файла: 3 MB Загрузок: 0

Добавить комментарий