тест база ,БИОТЕХ


№ Сұрақ Жауап
1 «Биотехнология» терминін ғылымға бірінші рет кім жəне қашан енгізді?
A) В. И. Вернадский, 1915 ж.
B) К. Эрике, 1917 ж.
C) Э. Геккель, 1935 ж.
D) А.С. Мончадский, 1932 ж.
E) Ч. Дарвин, 1885 ж. B
2 Қазіргі биотехнологияны ғылым ретінде кім жəне нешінші жылдардан бастап мойындатты?
A) Ч. Дарвин, 1885 ж.
B) К. Эрике, 1917 ж.
C) Карл Геран Хэден, 1961 ж.
D) А.С. Мончадский, 1932 ж.
E) Э. Геккель, 1885 ж. C
3 Кім жəне қашан алғаш рет рДНК алуға қол жеткізді:
А) Пол Берг, 1972 ж.
B) Г Корана, 1969 ж.
C) Ж. Барский, 1960 ж.
D) Алексис Каррель, 1913 ж.
E) С. Блондо, 1847 ж A
4 Кім жəне қашан алғаш рет адамның рекомбинантты ақуызы – инсулинді алған?
А) С. Блондо, 1847 ж.
B) Эли Лили, 1982 ж.
C) Ж. Барский, 1960 ж.
D) Алексис Каррель, 1913 ж.
E) Пол Берг, 1972 ж. B
5 Жекелеп бөлініп алынған өсімдік ұлпаларын жасанды ортада өсіріп-көбейту жөнінде алғашқы ойды кім жəне қашан айтқан?
А) Ж. Барский, 1960 ж.
B) Г Корана, 1969 ж.
C) Г. Габерланд, 1902 ж.
D) Алексис Каррель, 1913 ж.
E) Эли Лили, 1982 ж. C
6 1950-шы жылдары биотехнологияда қандай маңызды бағыт туындады?
A) морфологиялық;
B) генетикалық;
C) физиология;
D) жасуша инженериясы;
E) селекциялық. D
7 Өсімдіктер мен жануарлардың жекелеген жасушалары мен ұлпаларын өсірудің əдістерін ойлап тапқан ғалымдар?
А) Г. Корана жəне Пол Берг;
B) Филипп Уайт жəне Роже Готре;
C) Ж. Барский жəне Эли Лили;
D) Алексис Каррель жəне Л. Пастер;
E) С. Блондо мен А. Михайлов. B
8 Кім жəне қашан өсімдік жасушасының қабықтарын микротециум саңырауқұлақтарының қоректік ортада бөлетін ферментті заты арқылы бұзуды ұсынады?
А) Эдвард Кокинг,1960 ж.
B) Г Корана, 1847 ж.
C) Ж. Барский, 1960 ж
D) Алексис Каррель, 1913 ж.
E) Пол Берг, 1972 ж. A
9 Ғылымға кім жəне қашан алғаш рет «клон» деген терминді қолдануды ұсынады?
А) Ж. Барский, 1960 ж.
B) Г. Корана, 1847 ж.
C) Уэббер, 1903 ж.
D) Алексис Каррель, 1913 ж.
E) Г. Габерланд, 1902 ж C
10 Биотехнологияның ғылым ретінде уақыт белгі бойынша қандай екі бағыты бар?
A) тікелей жəне жаңа;
B) жанама жəне тікелей;
C) жанама жəне дəстүрлі;
D) жаңа жəне дəстүрлі;
E) құрама жəне жанама D
11 Қалыпты D- формалы аптамерлердің дəл өзіне ұқсас, бірақ кішкетай L- формалы көшірмесін қалай атайды?
А) бөлшектер;
В) аптамерлер;
С) шпигельмерлер;
D) шаперондар;
Е) моноциттер. C
12 Метаболизм деп қандай үдерісті атайды?
A) зат алмасу;
B) гомеостаз;
C) тепе-теңдік;
D) өзгеруі;
E) селбесу; A
13 Тірі ағзадағы оның тіршілік əрекетін қамтамасыз ететін барлық химиялық өзгерістердің жиынтығын не деп атайды?
A) гомеостаз;
B) зат алмасу;
C) климакс;
D) сукцессия;
E) эрозия; B
14 Ақуыз құрамына кіретін амин қышқылдары қандай негізгі екі түрге бөлінеді?
A) суға жəне майға еритін;
B) жеңіл жəне ауыр;
C) алмастырылатын жəне алмастырылмайтын;
D) жеңіл жəне алмастырылатын;
E) ауыр жəне алмастырылмайтын. C
15 Ағзаға қажетті амин қышқылдарының қажетті мөлшері бар ақуыздарды қалай атайды?
A) толымсыз;
B) толымды;
C) жеңіл;
D) ауыр;
E) алмастырылмайтын B
16 Жеткіліксіз мөлшерде қандай да бір алмастырылмайтын амин қышқылдары бар немесе жоқ ақуыздар қалай аталады?
A) толымсыз;
B) толымды;
C) жеңіл;
D) суыр;
E) алмастырылмайтын. A
17 Ақуздардың тəуліктік қажеттілігі неге байланысты болады?
A) морфологиялық өзгерістерге;
B) биологиялық үдеріске;
C) генетикалық информацияға;
D) химиялық қосылыстардың алмасуына;
E) физикалық күш түсудің қарқындылығына. E
18 Генді бөтен жасушаға апарып салу қалай аталады?
A) гомеостаз;
B) трансплантация;
C) имплантант;
D) иммобильдеу;
E) трансгеноз. E
19 Ақуыз ыдырауының соңғы өнімдерін көрсетіңіз:
A) СО2, NO, SO4, несепнəр;
B) калий, кальций, мыс;
C) СО2, Н2О, несепнəр, несеп қышқылы;
D) NO, SO4, кальций, калий;
E) NO, SO4, кальций, несеп қышқылы; C
20 Ақуыздардың алмасуын реттеуде аса маңызды рольді қандай заттар атқарады?
A) көмірсутектер, биокатализаторлар мен амин қышқылдары;
B) қалқанша бездің жəне бүйрек үсті бездерінің гормондары;
C) адреналин жəне көмірсутектер;
D) көмірсутектер мен майлар;
E) биокатализаторлар мен амин қышқылдары B
21 Қандай заттарда энергияның аса көп қоры болады?
A) көмірсутектерде;
B) ақуыздарда;
C) майларда;
D) дəрумендерде;
E) минералдарда. C
22 Қазақстанда Биотехнологиялық Ұлттық Орталығы қашан құрылды? А) 1993 ж.
B) 1990 ж.
C) 2001 ж.
D) 2005 ж.
E) 2009 ж. A
23 Жасуша ішіндегі суды қалай атайды?
A) антропогенді;
B) экзогенді;
C) табиғи;
D) эндогенді;
E) құрама. D
24 Организмге өсімдік жəне жануарлар текті тағамдармен түсетін, химиялық табиғаты əртүрлі биологиялық, органикалық қосылыстардың топтарын не деп атайды?
A) минералдар;
B) дəрумендер;
C) ақуыздар;
D) майлар;
E) микроэлементтер. B
25 Қандай жасушалар құрамында ауксин мен цитокинин гормондары жоқ қоректік орталарында өсе алады?
А) денелік жасушалары;
В) эмбриональдық жасушалар;
С) қартайған жасушалар;
D) діңгек жасушалары;
Е) ісік жасушалары мен маманданған ұлпалар. E
26 Қандайда бір дəрумен немесе оның құрамдасы жетіспеген жағдайда ағзада қандай үдеріс пайда болады?
A) аллергия;
B) гиповитаминоз;
C) авитаминоз;
D) гомеостаз;
E) метабализм. C
27 Дəрумендерді қандай екі топқа бөледі?
A) суда еритіндер жəне майда еритіндер
B) суда жəне қышқылда еритіндер
C) тұзда жəне суда еритіндер
D) ферменттерде жəне секрецияда еритіндер
E) гормондар мен суда еритіндер A
28 Ақуыз құрылымы жөнінде мəлімет сақталған ДНҚ бөлігі қалай аталады?
A) антидене;
B) триплет;
C) геном;
D) ядро;
E) хромосом. C
29 Арнайы əсер ету арқылы, яғни радиоактивтік сəулемен, химиялық заттар немесе температурамен əсер етудің нəтижесінде пайда болатын өзгерістерді қалай атайды?
A) гетеротиптік;
B) секірмелі;
C) летальды;
D) гомотиптік;
E) индукциялық. E
30 Өсімдіктерден алынатын антибиотиктер қалай аталады?
А) моноцидтер;
В) фитонцидтер;
С) стрептококкалар;
D) пеницилиндер;
Е) бицилиндер B
31 Организмнің генотипінің өзгеруіне байланысты болатын, яғни тұқым қуалайтын өзгергіштікті не деп атайды?
A) мутация;
B) метаболизм;
C) ажырау;
D) сукцессия;
E) гомеостаз A
32 Өзгергіштіктің қандай екі түрі бар?
A) гетеротиптік жəне монотиптік;
B) гомотиптік жəне фенотиптік;
C) гетеротиптік жəне гомотиптік;
D) генотиптік жəне фенотиптік;
E) генотиптік жəне монотиптік. D
33 “Мутация” деген терминді ең алғаш кім жəне қашан енгізді?
A) А.И. Мончадский, 1970 ж.
B) В.И. Вернадский, 1920 ж.
C) Э. Геккель, 1935 ж.
D) В. Докучаев, 1956 ж.
E) Г. Де-Фриз, 1901 ж. E
34 Мутациялардың қандай екі түрі бар?
A) гомотиптік жəне фенотиптік;
B) гомотиптік жəне гетеротиптік;
C) секірмелі жəне индукциялық;
D) секірмелі жəне гомотиптік;
E) индукциялық жəне гетеротиптік. C
35 Сомалық мутацияны зерттеудің адам мен жануарлардағы қандай аурулардың себептерін білу үшін зор маңызы бар?
A) жүрек аурулары;
B) қатерлі ісік аурулары;
C) ми аурулары;
D) бауыр аурулары;
E) биологиялық аурулары B
36 Бір пуриннің екіншісімен немесе бір пиримидиннің басқа біреуімен ауыстыруын не деп атайды?
A) трансверия;
B) транзиция;
C) транслокация;
D) регенерация;
E) трансплантация. B
37 Өлімге душар ететін мутацияларды қалай атайды?
A) гетеротипті;
B) гомотипті;
C) летальды;
D) фенотипті;
E) жағымды. C
38 Егер мутация табиғи факторлардың əсерінен пайда болса, оны қалай атайды?
A) секірмелі;
B) индукциялық;
C) летальды;
D) гомотиптік;
E) гетеротиптік. A
39 Өсімдік жасушалары қоректік ортаның бастапқы рН көрсеткіші қандай шамада болғанда жақсы өседі?
А) 4 пен 5 арасында;
В) 5 пен 6 арасында;
С) 2 мен 3 арасында;
D) 6 мен 7 арасында;
Е) 7 мен 8 арасында. B
40 Дене жасушаларында болатын мутацияларды қалай атайды?
A) монотиптік;
B) генеративтік;
C) гетеротиптік;
D) гомотиптік;
E) сомалық. E
41 Эволюция мен селекция үшін тұқым қуалайтын өзгергіштіктегі маңызды рольді қандай үдеріс атқарады?
A) сукцессия;
B) гомеостаз;
C) полиплоидия;
D) этрификация;
E) метаболизм. C
42 Хромосом санының гаплоидты жиынтыққа еселенбей өзгеруінің нəтижесінде не пайда болады?
A) сукцессия;
B) полиплоидия;
C) гомеостаз;
D) анеуплоидия;
E) гибридтер. D
43 Пуринді пиримидинге немесе керісінше алмастыруды не деп атайды? A) трансверсия;
B) транзиция;
C) транслокация;
D) регенрация;
E) трансформация. A
44 Хромосомалық өзгерістерді қалай атайды?
A) мутация;
B) транслокация;
C) трансдукция;
D) транскрипция;
E) аберрация. E
45 Хромосоманың бір бөлігінің үзіліп түсіп қалуын не деп атайды?
A) дупликция;
B) дефишенсия;
C) делеция;
D) транзиция;
E) трансверция. C
46 Хромосоманың бір бөлігінің басқа бір оған гомологты емес хромосомамен ауысып кетуін не деп атайды?
A) дефишенсия;
B) делеция;
C) транзиция;
D) транслокация;
E) дупликация. D
47 Цитологиялық тұрғыдан алғанда аберрацияның қандай екі түрі бар? A) хромосомалық жəне хромотидтік;
B) гомотиптік жəне гетеротиптік;
C) хромосомалық жəне гомотиптік;
D) гетеротиптік жəне хромотидтік;
E) гетеротиптік жəне хромосомалық A
48 Хромосомалардың құрылымының өзгеруін зерттеу үшін мейоздық қандай фазасы қолайлы болып есептеледі?
A) интерфаза;
B) профаза;
C) метофаза;
D) делеция;
E) дупликация. B
49 Хромосомалар саны гаплоидты жиынтыққа еселеніп көбейетін организмдерді қалай атайды?
A) анеуплоидты;
B) полиплоидты;
C) ұқсас;
D) бөтен;
E) трансгенді. B
50 Хромосомалар саны еселенбей көбейетін организмдерді қалай атайды?
A) трансгенді;
B) полиплоидты;
C) ұқсас;
D) бөтен;
E) анеуплоидты. E
51 Полиплоидияның қандай екі түрі бар?
A) жанама, құрама;
B) бөтен жəне кері;
C) автоплоидия жəне анеуплоидия;
D) жанама жəне анеоплоидия;
E) автоплоидия жəне гомоплоидия. C
52 Жасушалардың қандай ұлпаларында полиплоидия жиі кездеседі?
A) сомалық;
B) генетикалық;
C) геномдық;
D) ішкі;
E) сыртқы. A
53 Белгілі бір факторлармен арнайы əсер ету нəтижесінде пайда болатын тұқым қуалайтын өзгергіштікті қалай атайды?
A) құрама;
B) табиғи;
C) жасанды;
D) жалпы;
E) жанама. C
54 Радиоактивті сəулелер, температура, ультракүлгін жəне лазер сəулелері, сол сияқты кейбір химиялық қосылыстарды не деп атайды? A) табиғи фактор;
B) мутагендік фактор;
C) секірмелі фактор;
D) зат алмасу факторлары;
E) гомостаз. B
55 Радиацияның əсерінен ең алдымен қандай құрылымдар өзгереді?
A) гаметалық
B) цитоплазмалық;
C) хромотидалық;
D) хромомералық;
E) ядролық. E
56 Жасанды қоректік ортаны қоюландыру үшін қандай зат қолданылады? А) ақуыздар;
В) цемент;
С) агар-агар;
Д) гормондар;
Е) майлар. C
57 Радиацияның əсерінен дене жасушаларында болатын қатерлі ісіктерді қалай атайды?
A) гепатит;
B) қатерлі ісік;
C) метастаз;
D) гомеостаз;
E) сукцессия. B
58 Өсімдіктер мен жануарлардың денелік жасушаларында болатын мутацияларды қандай арнайы əдістермен зерттеуге болады?
A) модификациялық;
B) хирургиялық;
C) цитогенетикалық;
D) биологиялық;
E) химиялық. C
59 Қандай мутациялар көбінесе гендік мутацияларды тудырады?
A) химиялық;
B) физикалық;
C) биологиялық;
D) экологиялық;
E) жалпы. A
60 Геномында бөтен ген бар жануарларды қалай атайды?
A) индукциялық;
B) гаплоидты;
C) диплоидты;
D) анеуплоидты;
E) трансгенді E
61 Генді бір биологиялық жүйеден басқа жүйеге жаңа белгілері бар организмнің жаңа формасын алу үшін жасанды жолмен тасымалдауын қалай атайды?
A) метаболизм;
B) трансгеноз;
C) инверсия;
D) трансдукция;
E) гомеостаз. B
62 Қандай əдіс арқылы генді эукариоттық жыныс жасушасына еңгізеді? A) инверсия əдісі;
B) трансдукция əдісі;
C) трансгеноз əдісі;
D) транслокация əдісі;
E) делеция əдісі. C
63 Трансгенді жануарларды алу үшін рекомбинантты гендерді қандай қондырғының көмегімен ұрықталған ооцидтердің пронуклеусіне еңгізеді?
A) метаболизм;
B) гомеостаз;
C) күрекше;
D) зат алмасу;
E) микротүтікше. E
64 Микроинъекциялық үдерісі зиготаларға қандай əсерін тигізеді?
A) жағымды;
B) зақымды;
C) əсерін тигізбейді;
D) бір келкі;
E) ешқандай. B
65 Альтернативті екі геннің бір формасын не деп атайды?
A) фенотип;
B) бактериофаг;
C) аллель.
D) генотип;
E) антидене. C
66 Бактерияда тіршілік ететін вирусты қалай атайды?
A) бактериофаг;
B) аллель;
C) фенотип;
D) генотип;
E) антиген. A
67 Өзгерісі мутацияға əкелетін ДНҚ молекуласының ең кішігірім бөлігін қалай атайды?
A) аллель;
B) мутон;
C) фенотип;
D) геном;
E) ген. B
68 Нуклеин қышқылы молекуласындағы бір пуринді негізінің басқа пурин негізге алмасуын не деп атайды?
A) трансгеноз;
B) трансверсия;
C) транзиция;
D) делеция;
E) дупликация C
69 Пурин-пиримидин бағытының өзгеруіне əкелетін күрделі алмасуды қалай атайды?
A) транзиция;
B) трансверсия;
C) трансдукция;
D) трансгеноз;
E) делеция. B
70 Вирустарды, бактерияларды, саңырауқұлақтарды, токсиндер жəне қатерлі ісіктер қоздыратын ауруларды тану жəне емдеу үшін қандай заттар қолданылады?
A) ақуыздар мен майлар;
B) гормондар;
C) биокатализаторлар;
D) микроэлементтер;
E) моноклонды антиденелер. E
71 Қандай заттарды əртүрлі ауруларды диагностикалау үшін қолданады? A) сарысулар;
B) моноклонды антиденелер;
C) биокатализаторлар;
D) микроэлементтер;
E) ақуыздар мен майлар. B
72 Эмбриондарды трансплантациялау туралы хабар қай жылы белгілі болды?
A) 1950 ж.
B) 1920 ж.
C) 1890 ж.
D) 1935 ж.
E) 1940 ж. C
73 Организмнің жатырдағы дамуының ерте кезеңіне əсер ету арқылы эмбриондарды генетикалық құрастыруын қандай ғылым зерттейді?
A) экология;
B) биология;
C) селекция;
D) эмбриоинженерия;
E) цитология. D
74 Құнды геотипті аналықтың эмбриондарын басқа аналықтың жатырына тасымалдуын қалай атайды?
A) трансплантация;
B) трансгеноз;
C) делеция;
D) дупликация;
E) инверсия. A
75 Алғаш рет эмбриондарды трансплантациялау қандай жануарларда өткізілді?
A) үй қояндарда;
B) тышқандарда;
C) қойларда;
D) сиырда;
E) қасқырларда. A
76 Бағалы бір сиырдан теория бойынша қаншадан астам бұзау алуға болады?
A) 700-ден астам;
B) 100-ден астам;
C) 50-ден астам;
D) 1000-нан астам;
E) 500-ден астам. E
77 Агар-агардың негізгі құрамына қандай заттар кіреді?
А) ақуыздар мен гормондар;
В) теңіз балдыры жəне полисахаридтер;
С) фитогормондар мен майлар;
D) дəрумендер мен ақуыздар;
Е) шөптер мен жемдер. B
78 Информациялық РНҚ-ның ДНҚ тізбегінде түзілу үдерісі қалай аталады?
A) трансгеноз;
B) транскрипция;
C) делеция;
D) дупликация;
E) метаболизм. B
79 Жасушаның интерфазасында ақуыз синтезі қандай екі кезеңдерден өтеді?
A) делеция мен инверсия;
B) делеция жəне дупликация;
C) транскрипция жəне трансляция;
D) дупликация мен инверсия;
E) транскрсипция мен делеция. C
80 Қай жылы рибосомалар арасында аралық заттың ролі туралы теориялық болжам айтылды?
A) 1961 ж.
B) 1918 ж.
C) 1948 ж.
D) 1908 ж.
E) 1899 ж. A
81 1961 жылы ғалымдардың қайсысы рибосомалар арасында аралық заттың ролін РНК-ның ерекше түрі атқаруы туралы теориялық болжам айтты?
A) Жакоб жəне Моно;
B) Докучаев жəне В.И. Вернадский;
C) Ч. Дарвин жəне В.И. Вернадский;
D) Э. Геккель жəне В.И. Вернадский;
E) Э. Геккель жəне Ч. Дарвин. A
82 ДНҚ транскрипциясы қандай үш сатыдан тұрады?
A) инициация, делеция жəне дупликция;
B) делеция, дупликация жəне терминация;
C) инициация, элонгация жəне терминация;
D) элонгация, делеция жəне дупликция;
E) терминация, делеция жəне дупликация. C
83 Инициация үдерісі үшін алдымен РНҚ-полимераза ДНҚ-ның қандай бөлігін тануы керек?
A) геномын;
B) промоторын;
C) хромотидасын;
D) хромомерін;
E) аллелін B
84 Ақуыздың қышқылдарына сəйкес келетін кодондардан құралған бөлікті қалай атайды?
A) лидер;
B) коделеуші;
C) жалпы;
D) қысқа;
E) ұзын. B
85 Промотордың инициация үлескісі (учаскесі) шамамен қанша жұп негізден құралған?
A) 15;
B) 60;
C) 5;
D) 40;
E) 25. D
86 Барлық иРНҚ-ның құрамында қандай бөлікті ажыратуға болады?
A) лидер жəне қысқа;
B) қысқа жəне қосымша;
C) қысқа жəне жалпы;
D) жалпы жəне лидер;
E) коделеуші жəне лидер. E
87 Алғаш рет медицинада қолданылған ген инженериясы арқылы өндірілген затты атаңыз?
A) фермент;
B) дəрумен;
C) инсулин;
D) минерал;
E) микроэлемент. C
88 Полипептидтік тізбектегі амин қышқылдары қатарына аударылу механизмін не деп атайды?
A) трансляция;
B) делеция;
C) дупликация;
D) инверсия;
E) трансгеноз. A
89 Инициацияның бас кезінде рибосома қандай екі суббөліктерден тұрады?
A) қысқа жəне жеке;
B) жалпы жəне қысқа;
C) жеке жəне жалпы;
D) жеке жəне өте үлкен;
E) үлкен жəне кіші. E
90 Өсіп жатқан полипептидтік тізбек құрамына амин қышқылдарының тізбектеліп қосылуын қалай атайды?
A) делеция;
B) элонгация;
C) дупликация;
D) трансгенез;
E) инверсия. B
91 Элонгацияның бірінші кезеңі неден тұрады?
A) пептидтік байланыстың түзілуінен;
B) кодонды танудан;
C) транслокациядан;
D) зат алмасудан;
E) биокатализациядан. B
92 Элонгацияның екінші кезеңі неден тұрады?
A) транслокациядан;
B) кадонды танудан;
C) пептидтік байланыстың түзілуінен;
D) зат алмасудан;
E) биокатализациядан. C
93 Элонгацияның үшінші кезеңі неден тұрады?
A) биокатализациядан;
B) кодонды танудан;
C) пептидтік байланыстың түзілуінен;
D) зат алмасудан;
E) транслокациядан. E
94 Тірі организмдерді жəне биологиялық жүйелер мен үдерістерді адамның мақсатына сай өндірісте қолдануды ғылымдардың қайсысы зерттейді?
A) цитология;
B) биология;
C) экология;
D) эмбриоинженерия;
E) биотехнология. E
95 Биотехнология шаруашылықтың қандай саласына үлкен əсерін тигізеді?
A) ауылшаруашылығына;
B) өндіріске;
C) қара металлургияға;
D) түсті металургияға;
E) энергетикаға. A
96 Қандай əдіс арқылы құрастырылған жаңа организм биотехнологиялық өндірісте қолданылуы мүмкін?
A) генинженериялық;
B) цитологиялық;
C) эмбриологиялық;
D) биологиялық;
E) химиялық. A
97 Коделеуші бөліктің алдындағы қосымша тізбекті қалай атайды?
A) жалпы;
B) код;
C) геном;
D) лидер;
E) қысқа. D
98 Инсулин қай жерде түзіледі?
A) ұйқы безінде;
B) генде;
C) хромосомада;
D) жыныс жасушаларында;
E) сомалық жасушаларында. A
99 Судағы бейорганикалық жəне өлі органикалық заттармен қоректенетін микроорганизмдерді не деп атайды?
A) сапрофиттер;
B) мезофиттер;
C) склерофиттер;
D) суккуленттер;
E) полифиттер A
100 Судағы бейорганикалық жəне өлі органикалық заттармен қоректенетін микроорганизмдерді не деп атайды?
A) сапрофиттер;
B) мезофиттер;
C) склерофиттер;
D) суккуленттер;
E) полифиттер B
101 Инсулин гормондары қандай тізбектерден құралған?
A) микроэлементтік;
B) дəрумендік;
C) минерандық;
D) ферменттік;
E) полипептидтік E
102 Кейбір органиклық қоспалардан суды тазарту жəне түссіздендіру үшін қандай əдіс қолданылады?
A) каогулияция əдісі;
B) флотация əдісі;
C) хлорлау əдісі;
D) адсорбция;
E) абсорция, C
103 Адам инсулині алғаш рет қашан синтезделді?
A) 1978 ж.
B) 1950 ж.
C) 1958 ж.
D) 1918 ж.
E) 1965 ж. A
104 Жер бетіндегі ашық су қоймаларда қандай организмдер көп мөлшерде болады?
A) бейорганизмдер;
B) микроорганизмдер;
C) ксерофиттер;
D) автотрофтар;
E) склерофиттер. B
105 Вирустың сыртқы ақуызды қабығын қалай атайды?
A) хромосома;
B) мутант;
C) геном;
D) капсид;
E) матрица. D
106 Ген жұмысының реттеу типі: репрессор молекуласын ген-оператормен
байланысты құрылымды гендердің транскрипциясын тежейтін бақылау қалай
аталады?
A) жалпы;
B) позитивтік;
C) негативтік;
D) құрама;
E) жеке. C
107 Ген орналасқан хромосоманың бөлігін не деп атайды?
A) матрица;
B) мутант;
C) локус,
D) клон;
E) кодон. C
108 Евроодақ заңнамасы бойынша өнім құрамында ГМ заттары оның салмағының
қанша пайызын құраса, өндірушілер ол жөнінде сыртқы қорабында жазу керек
болады?
A) 2,1% асса;
B) 1,1% асса;
C) 0,9% асса;
D) 2,5% асса;
E) 3,0% асса. C
109 Қатерлі ісік ауруын қоздыратын генді не деп атайды?
A) мутант;
B) кодон;
C) клон;
D) локус;
E) онкоген. E
110 Бұрын функциясы бар геннің мутациялануы нəтижесінде пайда болған
активтілігі жоқ элементті қалай атайды?
A) онкоген;
B) псевдоген;
C) кодон;
D) локус;
E) клон. B
111 Бактериялардың коньюгациясын немесе қарапайым жыныс үдерісін
қамтамасыз ететін плазмиданы қалай атайды?
A) фактор-Ғ;
B) фактор-R;
C) фаг;
D) геном;
E) вектор. A
112 Қабығының жарылуы арқылы жасушаның ыдырауын не деп атайды?
A) локус;
B) онкоген;
C) лизис;
D) клон;
E) кодон C
113 Ақуызды репрессормен байланысатын бөлігін қалай атайды?
A) мутаген;
B) оператор;
C) онкоген;
D) клон;
E) локус. B
114 Биотехнологиядағы технологиялық үдерістерді жетілдіруге қажетті құрал-
жабдықтарды өндіруге бағытталған ғылым саласы қалай аталады?
А) генетикалық инженерия;
B) биологиялық инженерия;
C) ДНҚ- технологиясы;
D) рекомбинантты ДНҚ технологиясы;
E) протоемика. B
115 Бірнеше рестриктазалар тани алатын бөліктері бар линкерді қалай атайды?
A) локус;
B) монолинкер;
C) онкоген;
D) мутант;
E) полилинкер. E
116 Генетикалық рекомбинанттық бірлікті не деп атайды?
A) рекон;
B) мутон;
C) онкоген;
D) локус;
E) геном. A
117 Фаг пен плазмида арасындағы гибрид фаг ретінде де жəне плазмида сияқты да
дами алатын векторды қалай атайды?
A) антидене;
B) геном;
C) ядро;
D) фазмида;
E) антиген. D
118 Бактериялардың дəрі-дəрмектерге төзімділігін қамтамасыз ететін плазмиданы
қалай атайды?
A) фактор-R;
B) фактор-Ғ;
C) фаг;
D) геном;
E) вектор. A
119 ДНҚ-ның өзін-өзі синтезделуін қалай атайды?
A) репликация;
B) генерация;
C) мутация;
D) метаболизм;
E) гомеостаз. A
120 Кейбір денелік жасушалардың бүтін организмге дейін дами алу қабілетін қалай
атайды?
A) терминация;
B) трансфекция;
C) трансляция;
D) делеция;
E) дупликация. A
121 Хромосома бөлігінің жоғалуын қалай атайды?
A) трансляция;
B) транскрипция;
C) делеция;
D) дупликация;
E) инверсия. C
122 Реттеуші ақуызбен байланысты, геннің транскрипциясын іске қосатын
молекуланы қалай атайды?
A) фаг;
B) интрон;
C) геном;
D) вектор;
E) индуктор. E
123 Ақуызды коделейтін генетикалық информациясы бар эукариоттық құрылымды
геннің бөлігін қалай атайды?
A) экзон;
B) ядро;
C) плазма;
D) локус;
E) фаг. A
124 Бактериялық РНҚ-полимеразаның суббөлігін қалай атайды?
A) мутант;
B) фактор-Ғ;
C) фактор-R;
D) сигма фактор;
E) вектор. D
125 ДНҚ-ның ерекше нуклеотидтер тізбегін танып, қостізбекті үзуді қамтамасыз
ететін ферментті қалай атайды?
A) лактаза;
B) инсулин;
C) полимераза;
D) рестриктаза;
E) соматотропин. D
126 Соматотропиннің секрециясын тежейтін гормонды қалай атайды?
A) билирубин;
B) инсулин;
C) гемоглобин;
D) соматостатин;
E) лактаза. D
127 Генді бөтен жасушаға тасымалдай алатын құрылымды не деп атайды?
A) локус;
B) вектор;
C) геном;
D) мутон;
E) лидер. B
128 Рестриктазамен кесілген ДНҚ фрагментін қалай атайды?
A) рестрикт;
B) локус;
C) мутон;
D) онкоген;
E) фаг. A
129 Көптеген жасушалар колониялары арасында қажетті ген бар векторды іздеу
үдерісі қалай атайды?
A) инверсия;
B) трансляция;
C) делеция;
D) дупликация;
E) скрининг. E
130 Тандемді қайталанатын ДНҚ-ның транскрипцияланбайтын бөлігін қалай
атайды?
A) спейсер;
B) фаг;
C) фазмида;
D) геном;
E) фенотип. E
131 Хромосоманың құрамына енетін негізгі ақуыздарды не деп атайды?
A) фенотип;
B) мутондар;
C) гистондар;
D) генотип;
E) геном. C
132 Жасушаның хромосомадан тыс бөліктеріндегі барлық генетикалық
элементтердің жиынтығын қалай атайды?
A) интрон;
B) плазмон;
C) рекон;
D) оперон;
E) фаг. B
133 Бактериялық ДНҚ-мен байланыса алатын плазмиданы қалай атайды?
A) локус;
B) хромосома;
C) геном.
D) эписома;
E) кодон. D
134 Репликацияның, транскрипцияның немесе трансляцияның аяқталуына əкелетін
үдерісті қалай атайды?
A) делеция;
B) терминация;
C) дупликация;
D) инверсия;
E) трансверсия B
135 РНҚ-ның бірінші негізіне сай келетін ДНҚ-ның бөлігін қалай атайды?
A) старт;
B) кросс;
C) экзен;
D) эндон;
E) стайл. A
136 РНҚ матрицасында ДНҚ-ны синтездейтін ферментті қалай атайды?
A) полимераза;
B) лактаза;
C) кері транскриптаза;
D) лигаза;
E) полисахарид. C
137 Информациялық РНҚ-ның жалғыз молекуласымен байланысқан екі жəне одан
да көп рибосомаларды қалай атайды?
A) моносома;
B) полисома;
C) сома;
D) геном;
E) хромосома. B
138 ДНҚ молекулаларын қажетті жерлерінен кесіп алу қандай ферменттер
көмегімен жүзеге асырылады?
А) гидролаза;
B) пепсин;
C) лигаза;
D) лейцин;
E) рестриктазалар. E
139 Генетикалық элемент-орташа қайталанатын ДНҚ типін қалай атайды?
A) жеке;
B) мобильді;
C) жалпы;
D) кері;
E) жанама. B
140 Генетикалық рекомбинацияның бөлігін қалай атайды?
A) мутант;
B) рекон;
C) геном;
D) локон;
E) кодон. B
141 РНҚ-ның жетілуін қалай атайды?
A) процессинг;
B) делеция;
C) дупликация;
D) инверсия;
E) проверсия. A
142 Рестрикциялық ферменттер рестриктазалар танитын нүктелері бар қысқа қос
тізбектік синтетикалық олигонуклеотидтерді қалай атайды?
A) линкер;
B) мутант;
C) оператор;
D) онкоген;
E) локус. A
143 ДНҚ бөліктерін қайта «тіге» немесе «желімдей» алатын ферменттер қалай деп
аталады?
А) рестриктазалар;
B) лигаза;
C) гидролаза;
D) лизин;
E) лейцин. B
144 Құрамына 2250-ден 400000 жұпқа дейін нуклеотидтер кіретін ДНҚ молекуласы
қалай аталады?
А) плазмидтер;
B) ақуыздар;
C) ауксин;
D) изолейцин;
E) лизин. A
145 Генді химиялық жолмен қолдан тұңғыш рет кім жəне қашан синтездеді?
A) Ч. Дарвин, 1885 ж.;
B) К. Эрике, 1917 ж.;
C) Г Корана, 1969 ж.
D) А.С. Мончадский, 1932 ж.;
E) Э. Геккель, 1885 ж. C
146 Плазмида терминін ғылымға кім жəне қашан енгізді?
А) Колмер мен Кинкель, 1947 ж.;
B) Рудольф жəне Хельброннер, 1957 ж.;
C) Л. Пастер мен И. Мечников, 1957 ж.;
D) И.Н. Мечников пен Р. Гарднер, 1963 ж.;
E). Джошуа Ледерберг, 1952 ж E
147 Кім жəне қашан алғаш рет рекомбинантты ДНҚ алды?
А) А.С. Мончадский, 1932 ж.;
B) К. Эрике, 1917 ж.;
C) Ч. Дарвин, 1885 ж.;
D) америкалық ғалым П Берг, 1972 ж.;
E) Э. Геккель, 1885 ж. D
148 Қандай заттар əр түрге, кластарға жəне типтерге жататын жасушалардың
бірігуін тездете алады?
А) рестриктазалар, гормондар;
B) Сендай вирусы, полиэтиленгликоль;
C) гидролаза, фруктоза;
D) лизин, триптофан;
E) лейцин, изолейцин. B
149 Сомалық жасушаларды гибридизациялау əдісін алғаш кім жəне қашан жасады?
А) Г Корана, 1969 ж.;
B) Ж. Барский, 1960 ж.;
C) Ч. Дарвин, 1885 ж.;
D) А.С. Мончадский, 1932 ж.;
E) Э. Геккель, 1885 ж. B
150 Сомалық жасушалардың түр ішіндік жəне түр аралық гибридтерін алғаш рет
кім жəне қашан алған?
А) Ч. Дарвин, 1885 ж.;
B) Г Корана, 1969 ж.;
C). К. Гржешик 1973 ж. ;
D) А.С. Мончадский, 1932 ж.;
E) Ж. Барский, 1960 ж.; C
151 Бір жасушадан бөлініп алынған жеке хромосоманы, басқа жасушаға енгізудің
жолдарын алғаш кім жəне қашан тапқан?
А) Г Корана, 1969 ж.;
B) Мак-Брайд, Озер, 1971 ж.;
C) Ч. Дарвин, 1885 ж.;
D) А.С. Мончадский, 1932 ж;
E) Ж. Барский, 1960 ж. B
152 Тірі жануарлар жасушаларын ағзадан бөліп алып оны in vitro жағдайында
қажетті жағдайлар жасау арқылы өсіру идеясын алғаш рет айтқан ғалым?
А) Алексис Каррел;
B) А.С. Мончадский;
C) Мак-Брайд, Озер;
D) Ч. Дарвин;
E) Клод Бернар E
153 ДНҚ молекуласы құрамындағы нуклеотидтер бір- бірінен не себептен
айрықшаланады?
А) азот негізді заттар түрлерінің кіруіне байланысты;
B) амин қышқылдары түрлеріне байланысты;
C) гормондар мен ферменттер түрлеріне;
D) құрылымдық ерекшеліктеріне;
E) кодон құрылымына байланысты A
154 Вектор ретінде қандай ағзаларды пайдалануға болады
А) гормондар мен ферменттер;
B) аденин, гуанин, цитозин, тимин;
C) плазмидалар, əр түрлі бактериофагтар, хайуандар мен өсімдіктер вирустарын;
D) микроорганизмдерді;
E) азот негізді заттарды C
155 Плазмидтер дегеніміз не?
А) бактерия құрамына кіретін заттар;
B) құрамына 2250-ден 400000 жұпқа дейін нуклеотидтер кіретін ДНҚ молекуласы;
C) өкпедегі зат;
D) май құрамына кіретін зат;
E) амин қышқылы. B
156 Ген инженериясы жұмыстарында лигаза ферменттерінің атқаратын қызметі
қандай?
А) ассимиляция үдерісін бақылау;
B) ДНҚ-ының бөліктерін ажырату;
C) қажетті гормондар синтезі;
D) энергия қорын толықтыру;
E) түрлі ағзалардан алынған ДНҚ-ының бөліктерін біріктіру. E
157 Жасушалық инженерияның негізгі қызметі қандай?.
А) денелік (сомалық) жасушалармен əр түрлі манипуляциялар жасау;
B) жасушаларды өсіру;
C) жасушаларды жою;
D) жыныс жасушаларын көбейту;
E) дифференциялды жасушаларды алу A
158 ДНК-ның құрамы қандай типті нуклеотидтерден тұрады?
А) аденин, тимин, гуанин жəне цитозин;
B) амин қышқылы, ақуыздар, майлар жəне липидтер;
C) ферменттер, гормондар, қышқылдар мен тұздар;
D) су молекулалары, атомдар мен оттегіден;
E) гормондар, майлар жəне липидтер A
159 Алғаш рет ағзадан тыс жерде жасушалардың сақталу мүмкіндігін қашан жəне
кім іс жүзінде дəлелдеп берген?
А) 1885 жылы У Ру;
B) , 1890 жылы Ч. Дарвин;
C) 1917 жылы В.И. Ленин;
D) 1913 жылы Алексис Каррел;
E) 1907 жылы Р Гаррисон. A
160 Алғаш рет жасанды орта ретінде эмбрион сүзіндісімен байытылған қан
плазмасын кім жəне қашан пайдаланған?
А) Алексис Каррель, 1913 ж.;
B) Г Корана, 1969 ж.;
C) Ч. Дарвин, 1885 ж.;
D) А.С. Мончадский, 1932 ж.;
E) Ж. Барский, 1960 ж. A
161 Кім жəне қашан алғаш рет зерттеу жұмыстарына «тамшы» əдісін ендірді?
А) Г Корана, 1969 ж.,
B) Р Гаррисон, 1907 ж.;
C) Ж. Барский, 1960 ж.;
D) Алексис Каррель, 1913 ж.;
E) Клод Бернар, 1885 ж. B
162 Сүйек кеміктерінде кездесетін жəне қан жасушаларын түзетін діңгек
жасушалары қалай аталады?
А) эритроцит жасушалары;
B) гематопоэтикалық жасушалар;
C) лейкоцит жасушалары;
D) моноциттік жасушалары;
E) тромбоцит жасушалары. B
163 Эмбриональдық жасушаларының ересек діңгек жасушаларынан басты
артықшылығы?
А) өлмеуі;
B) тез көбеюі;
C) иммундық жауап рекациясының көп ұшырасу мүмкіндігі;
D) қартаймауы;
E) иммундық жауап рекациясының аз ұшырасу мүмкіндігі. E
164 Басқа жасушаларға айналу қабілетіне иелік құбылысы қалай аталады?
А) жыныс жасушалары;
B) регенеративті ерекшелігі;
C) плюрипотенттілік ерекшелік;
D) моноциттік жасушалары;
E) тромбоцит жасушалары C
165 Ағза мүшелерінде қандай жасушалар хромосомалардың екі жұп
көшірмелерінен, яғни диплоидтық саннан тұрады?
А) аталық жасушалары;
B) ұрықтық жасушалары;
C) аналық жасушасы;
D) денелік (сомалық) жасушалары;
E) даун ауруымен науқаста. D
166 Ағза мүшелерінде қандай жасушалар хромосомдардың гаплоидты
көшірмелерінен, яғни тақ саннан тұрады?
А) ұрықтық жасушалары;
B) эпителийлер;
C) нефрондар;
D) бұлшық ет жасушалары;
E) жүйке жасушалары. A
167 Ғылымдағы ақуыздар түзілуі мен олардың құрылымын зерттейтін бағыт қалай
аталады?
А) биология;
B) цитология;
C) протеомика;
D) иммуногенетика;
E) биотехнология. C
168 Амин қышқылдары бір-бірімен қандай байланыс арқылы жалғасады?
А) қышқылдық;
B) пептидтік;
C) негіздік;
D) сутектік;
E) азоттық. B
169 Пептидтік байланыс қалай жүзеге асырылады?
А) иондық байланысулар арқылы;
B) екі амин қышқылдары өзара карбоксильді байланысады;
C) екі амин қышқылдарының өзара тартылуы арқылы;
D) екі сутектік байланыс арқылы;
E) бір амин қышқылының аминдік тобы мен, екінші амин қышқылының карбоксилді
тобы жалғасуы арқылы. E
170 Дисульфидтік байланыс деп қандай байланыс айтылады?
А) екі сутектік байланыс арқылы;
B) екі амин қышқылдарының өзара байланысы арқылы;
C) үш амин қышқылдарының өзара байланысы арқылы;
D) күкірттің екі атомы арасында пайда болатын ковалентті байланыс;
E) иондық байланысулар арқылы D
171 Ақуыз пішінін өзгертуге ат салысатын молекулалар қалай аталады?
А) секреторлық шаперондар;
B) дезагрегациялаушы шаперондар;
C) ұстап тұрғыш шаперондар;
D) фолдинг-шаперондары;
E) петидтік шаперондар. D
172 Жартылай ұйыған ақуыз молекуласын білгілі -бір қалыпта ұстап тұру үшін
жаратылған молекулалар қалай аталады?
А) петидтік шаперондар;
B) секреторлық шаперондар;
C) фолдинг-шаперондары;
D) дезагрегациялаушы шаперондар;
E) ұстап тұрғыш шаперондар. E
173 Дұрыс емес пішінді ақуыздарды айналдыратын шаперондар қалай аталады?
А) ұстап тұрғыш шаперондар;
B) дезагрегациялаушы шаперондар;
C) секреторлық шаперондар;
D) петидтік шаперондар;
E) фолдинг-шаперондары B
174 Жасушалар мембраналары арқылы тасымалданатын ақуыздарға ілесетін
шаперондар қалай аталады?
А) ұстап тұрғыш шаперондар;
B) фолдинг-шаперондары;
C) секреторлық шаперондар;
D) дезагрегациялаушы шаперондар;
E) петидтік шаперондар. C
175 Ақуыз фолдингі қарқынын арттыратын молекулалар қалай аталады?
А) фолдинг катализаторлары;
B) фолдинг-шаперондары;
C) ұстап тұрғыш шаперондар;
D) дезагрегациялаушы шаперондар;
E) секреторлық шаперондар. A
176 Ақуыздардың ыдырауы қалай аталады?
А) гидролиз;
B) протоемика;
C) протеолиз;
D) фолддинг;
E) агрегация. C
177 Ақуыз протеолизіне қатысатын ферменттер қалай аталады?
А) фолдинг шаперондары;
B) гидролиздік ақуыздар;
C) шаперондар;
D) протеолетикалық ферменттер;
E) ферменттер. D
178 Қартайған немесе қате фолдингі жүрген ақуыздар қайтіп ыдыратылады?
А) гормондар көмегімен;
B) шаперондар көмегімен;
C) ферменттер көмегімен;
D) осмостық қысым арқылы;
E) убиквитиндермен тіркеседі жəне протеосомның қатысуымен. E
179 Жасушадағы барлық ақуыздар бірлігі қалай аталады?
А) протеолиз;
B) протоем;
C) гидролиз;
D) геном;
E) амин қышқылдары. B
180 Микроорганизмдерді қажетті өнім шығаруға бейімдеудегі басты кедергі не
болып табылады?
А) табиғатына жат құбылыс – эукариотты ақуыздарды синтездеуге бағыттау;
B) температуралық режимдері;
C) амин қышқылдарының орналасу реті;
D) қоректік ортаның сəйкес келмеуі;
E) гормондардың əр түрлілігі. A
181 Белгілі-бір ген коделейтін ақуыздың қандай қызмет атқаратындығын анықтауға
мүмкіндік беретін технология қалай аталады?
А) антисенс-технологиясы;
B) геномдық технология;
C) гендік инженерия;
D) протоемика;
E) инженерлік энзимология. A
182 Кім жəне қашан алғаш рет лимон қышқылдарын Penicillum жəне Mucor туысы
зең саңырауқұлағының метоболиттік өнімі ретінде түзілетінін көрсетіп берді.
А) Г. Корана, 1969 ж.;
B) К. Веллер, 1893 ж.;
C) Ж. Барский, 1960 ж.;
D) Алексис Каррель, 1913 ж.;
E) Клод Бернар, 1885 ж.; B
183 Қазіргі кездегі тамақ, химия жəне отын өнеркəсіптерінде кең пайдаланатын
көне ашу өндірісі?
А) сірке қышқылын алу;
B) май қышқылын алу;
C) этанолды алу;
D) құмырысқа қышқылын алу;
E) сабындар алу. C
184 Кім жəне қашан алғаш рет рет сүтқышқылының шығу тегі бойынша ашу
үдерісінің өнімі екенін көрсетіп берді?
А) Г. Корана, 1969 ж.;
B) С. Блондо, 1847 ж.;
C) Ж. Барский, 1960 ж.;
D) Алексис Каррель, 1913 ж.;
E) Клод Бернар, 1885 ж. B
185 Тірі ағзалардың өлі денелерден негізгі айырмашылығы?
А) метаболизм үдерісінің баяу өтуі;
B) метаболизм үдерісінің болмауы;
C) метаболизм үдерісінің болуы;
D) көру, есту сезу реакциялары;
E) қозғалуы. C
186 Метаболизм үдерісі қандай реакциялардан тұрады?
А) тыныс алу, ас қорытудан;
B) катоболизм жəне анаболизмнен;
C) көру, есту сезуден;
D) қозғалу жəне жыбырлаудан;
E) ақуыз синтезінен. B
187 Адам геномын зерттеу нəтижелері ақуыздарды коделейтін қанша мыңдай
гендердің болатындығын көрсеткен?
А) 30-40;
B) 60-70;
C) 100-120;
D) 20-30;
E) 40-50. A
188 Катоболизм кезінде қандай реакциялар өтеді?
А) ас қортылуы;
B) заттардың синтезделуі;
C) заттардың жиналуы;
D) заттардың дифференциялануы;
E) заттардың ыдырап бөлінуі. E
189 Анаболизм кезінде қандай реакциялар өтеді?
А) заттардың дифференциялануы;
B) жылудың бөлінуі;
C) заттардың ыдырауы;
D) заттардың синтезделуі;
E) ас қортылуы. D
190 Лиофилизацияны қандай үдеріс үшін пайдаланады?
А) дақылдарды сұрыптауда;
B) таза дақылдар алуға;
C) зиянды бактерияларды жоюға,
D) дақылдарды өсіруде;
E) дақылдарды сақтауға E
191 Микроорганизмдердің метаболизмі болып табылатын сұйық отынды
белгілеңдер
А) этанол;
B) бензин;
C) ацетон;
D) солярка;
E) метан. A
192 Ақуыздардың қайсысы аминқышқылдың құрамы бойынша теңдескен ретінде
эталон бола алады?
А) бұлшық ет ақуыздары;
B) тауық жұмыртқасы ақуызы;
C) бауыр ақуызы;
D) балық уылдырығы ақуызы;
E) бидайдың ақуызы. B
193 Себінді материалдарын өсіру үшін жасанды орта қандай болуы керек?
А) қою;
B) мөлдір;
C) құрамы бойынша ферментация өтетін ортаға ұқсас;
D) сұйық;
E) ластанған. C
194 Зертханалық жағдайда өнеркəсіптік штаммдарды өсіруге арналған қоректік
ортаға қойылатын талаптар?
А) МемСТ-қа сəйкес;
B) залалсыздандыруға жеңіл;
C) консистенциясы қоймалжың;
D) физиологиялық қажеттілігіне сəйкес;
E) құрамының қарапайымдылығы.
195. Қазіргі замандағы биотехнологи D
195 Қазіргі замандағы биотехнологияның өзіндік ерекшелігі неде?
А) генетикалық өзгертілген микроорганизмдерді пайдалануда;
B) арнайы қондырғылардың пайдаланылуында;
C) өндірістік масштабта жолға қойылғандығы;
D) тағам өнімдерін алуда;
E) органикалық қышқылдар алынуында. A
196 Амин қышқылдарын алуда микробиологиялық тəсілдің химиялық тəсілден
артықшылығы неде?
А) D-изомерлерді түзушілігінде;
B) L-изомерлерді түзушілігінде;
C) L,-D-изомерлердің қоспасын алу;
D) жасушада амин қышқылдарының жиналуы;
E) түзушілердің жеңіл еріктеуінде. B
197 Белгілі амин қышқылына немесе терминациялық сигналға сəйкес келетін
нуклеотидтер триплетін қалай атайды?
A) клон;
B) кодон;
C) локус;
D) матрица;
E) мутант. B
198 Не себепті генді инженерлік өнімдерді алу үшін негізінен E. coli
пайдаланылады?
А) көлемі шағын;
B) құрамы қарапайым;
C) генетикалық жағынан жақсы зерттелген;
D) құрылысы оңай;
E) тез өседі. C
199 Нан жабу ашытқыларын алу үшін қандай қоректік ортаны пайдаланады?
А) бұршақ;
B) жүгері;
C) меласса;
D) сірне;
E) өсімдік гидролизаты. C
200 Температураға төзімділіктеріне байланысты микробтар қандай болып бөлінеді?
А) психрофильді, мезофильді, термофильді;
B) базофильді монофильді, термофильді;
C) гетеротрофты, сапрофитті, вирусты;
D) тетрафильді, гомофильді, базофильді;
E) мезофильді, гетеротрофты, сапрофитті. A
201 Психрофильді бактериялардың температуралық тіршілік ету аясы қанша?
А) 80-900С;
B) 20-450С аралығы;
C) 450С-тан жоғары;
D) 50-600С;
E) 200С-тан төмен. E
202 Микроорганизмдер ферменттерінің əсерінен органикалық қосылыстардың
жартылай өзгеріп, қажетті өнім жиналуымен жүретін үдеріс қалай аталады?
А) микробтық индукция;
B) микробтық рансформация;
C) микробтық көбейту;
D) микробтық стерильдеу;
E) ферменттер өндіру. B
203 Микробтық трансформация нəтижесінде қандай заттар алынады?
А) өндірістік қажеттілікке байланысты құнды өнімдер;
B) метаболиттер;
C) қажетсіз заттар;
D) микрорганизмдер;
E) бактериялар мен ашытқылар. A
204 Ферментация өнімі жасушалар биомассасы болған жағдайда қандай заттар
қалдық зат болып саналады?
А) ферменттер;
B) микроорганизмдер;
C) культуралды ортаның сұйықтығы;
D) жасушалар;
E) меласса. C
205 Термофильді бактериялардың температуралық тіршілік ету аясы қанша?
А) 30-400С;
B) 1-150С;
C) 450С-тан жоғары;
D) 450С-тан жоғары;
E) 100С-тан төмен. D
206 Мезофильді бактериялардың температуралық тіршілік ету аясы қанша?
А) 20-450С аралығы;
B) 1-150С ;
C) 450С-тан жоғары;
D) 30-400С;
E) 80-900С. A
207 Ферментацияның негізгі өнімі культуралды сұйықтығы болған жағдайда қандай
заттар қалдық зат болып саналады?
А) микроорганизмдер;
B) культуралды сұйықтығы;
C) амин қышқылдары;
D) жасушалық заттар;
E) бактериялар мен ашытқылар. D
208 Седиментация мен декантация əдісі ақырғы өнімдерден нені бөліп алуда
қолданылады?
А) жасушаларды;
B) културалды сұйықтығын;
C) микроорганизмдерді;
D) қоректік ортаны;
E) бактерияларды. A
209 Экстракция əдісі ақырғы өнімдерден нені бөліп алуда қолданылады?
А) жасушаларды;
B) микроорганизмдерді;
C) ерітілген метаболиттерді;
D) гормондарды;
E) ақуыздарды. C
210 Флотация əдісі ақырғы өнімдерден нені бөліп алуда қолданылады?
А) културалды сұйықтығын;
B) жасушаларды;
C) микроорганизмдерді;
D) қоректік ортаны;
E) бактерияларды. B
211 Қандайда бір зат арқылы қоршаған ортадағы газдарды, буларды немесе еріген
заттарды сорып алу қалай аталады?
А) сорбция əдісі;
B) экстракция əдісі;
C) флотация;
D) декантация;
E) хромотография. A
212 Қандай заттарды əртүрлі ауруларды диагностикалау үшін қолданады?
A) моноклонды антиденелер;
B) минералдар;
C) биокатализаторлар;
D) микроэлементтер;
E) ақуыздар мен майлар. A
213 Өсімдіктің соматикалық гибридизациясына негізделген протопластарды
біріктіру əдісі қашан пайда болды?
А) 1962 ж.;
B) 1957 ж.;
C) 1970 ж.;
D) 1965 ж.;
E) 1445 ж. C
214 Өсімдіктің соматикалық гибридизациясына негізделген протопластарды
біріктіру əдісін қалай атайды?
А) дигибридтеу;
B) гетеросексуальды;
C) гомосексуальды;
D) гибридтеу;
E) парасексуальды. E
215 Генетикалық модификацияланған (ГМ) деп қандай өсімдіктер айтылады?
А) гибридті өсімдіктер;
B) ағзасына жат ген (трансген) ендірілген өсімдіктер;
C) галлофитті өсімдіктер;
D) су тапшылығына төзімді өсімдіктер;
E) масағы өзгертілген дəнді дақылдар. B
216 Трансгендердің басқа өсімдік түрлеріне спонтанды түрде көшуі (миграция)
қалай аталады?
А) кросс;
B) имбридинг;
C) ауткроссинг;
D) мутация;
E) гибридизация. C
217 Генетикалық модификацияға ұшыратылған, ағзасында летальды гені бар
жəндіктерді, табиғи ортадағы жабайы туыстары арасына жіберу қалай аталады?
А) «Биогенетика»;
B) «Биошантаж»;
C) «Биодиверсант»;
D) «Модификант»;
E) «Мутант». C
218 Өсімдік ұрығының ары қарай өсу қабілетінің жойылуын қамтамасыз ететін əдіс
қалай деп аталады?
А) респираторлық;
B) терминаторлық;
C) трансгендік;
D) трансплантациялық;
E) жасушалық. B
219 Қазіргі кезде адамдардың тағамдық қолданылуы үшін шығарылған генетикалық
модификацияланған жануарлардың қандай түрі бар?
А) трансгенді бекіре балығы мен Enviropig шошқасы;
B) доли қойы мен сиыр;
C) қояндар мен тауықтар;
D) жылқы мен сиыр;
E) түйе мен қой. A
220 Агрегациялық əдісті алғаш рет кім жəне қашан ұсынған?
А) Тарковский жəне Минц 1961-1962 ж.ж.;
B) Г. Корана жəне Пол Берг, 1972 ж. ж.;
C) Ж. Барский, 1960 ж.;
D) Алексис Каррель, 1913 ж.;
E) Г. Габерланд, 1902 ж. A
221 Инекциялық əдісті алғаш рет кім жəне қашан ұсынған?
А) Алексис Каррель, 1913 ж.;
B) Тарковский жəне Минц 1961-1962 ж.ж.;
C) Пол Берг, 1972 ж.;
D) Р. Гарднер, 1968 ж.;
E) А. Пушкин, 1887 ж. D
222 Иньекциялық əдісте қандай кезеңдегі эмбриондар пайдаланылады?
А) метафаза;
B) моноцит;
C) бластомер;
D) профаза;
E) бластоцит. E
223 Агрегациялық əдісінде қандай кезеңдегі эмбриондар пайдаланылады?
А) бластоцит;
B) бластомер;
C) анафаза;
D) моноцит;
E) телофаза. B
224 Алғаш рет агрегациялық əдіс арқылы түр аралық тірі химерлі ұрпақты кім жəне
қашан алды?
А) Г. Габерланд, 1902 ж.;
B) Тарковский жəне Минц 1961-1962 ж.ж.;
C) Г Корана жəне Пол Берг, 1972 ж. ж.;
D) Алексис Каррель, 1913 ж.;
E) Р. Гарднер мен М. Джонсон, 1973 ж. E
225 Ағзаға енген жат биологиялық материалдарға қарсы қандай ақуыздық заттар
жасап шығарылады?
А) гемолглобиндер мен лейкоциттер;
B) лимфоциттер жəне антиденелер;
C) ақуыздар мен ферменттер;
D) гормондар мен ақуыздар;
E) тромбоциттер мен моноциттер. B
226 Алғаш рет гибридома деп аталатын зат қашан шығарылды?
А) 1965 ж.;
B) 1985 ж.;
C) 1987 ж.;
D) 1970 ж.;
E) 1975 ж. E
227 Гибридомалардың басты ерекше қасиеттері не?
А) антиденелер шығаруы мен жасанды қоректік ортада шексіз көбейе алуы
B) иммунитетті күшейтуі;
C) қан құрамын тұрақтандыруы;
D) қан құрамын сұйылтуы;
E) гемоглобиндер санын арттыруы. A
228 Қазақстанда Биотехнологиялық Ұлттық Орталығы қашан құрылды?
А) 1993 ж.;
B) 2000 ж.;
C) 2005 ж.;
D) 1995 ж.;
E) 1990 ж.; A
229 Биосинтетикалық үдерістер жүргізуге арналған сиымдылығы əртүрлі
қондырғылар қалай аталады?
А) биостабилизаторлар;
B) биореакторлар;
C) биолабораториялар;
D) биоқондырғылар;
E) биореттегіштер. B
230 Биореакторларды қолданудағы басты мақсат не?
А) реагенттерді адамдарға қажетті ақырғы өнімін алуға бағыттап индукциялау;
B) микробтарды құрту;
C) микробтарды көбейту;
D) зең саңырауқұлақтарын өсіру;
E) атом энергиясын алу. A
231 Хайуандар мен адамдардың жасушалары эукариот жəне прокариот
жасушаларымен салыстырғанда не себептен бүлінгіш жəне тіршілік ету жағдайына
аса сезімтал келеді?
А) ядросы болмағандықтан;
B) жасуша қабаты болмағандықтан;
C) цитоплазмасы қоймалжың келгендіктен;
D) көлемі үлкен болғандықтан;
E) температураға шыдамсыздығынан. B
232 Малазықтық ақуыз өндіру мақсатында кеңінен қолданылатын ферментерлер
қандай фазалы тобына жатады?
А) газды жəне сұйықтық фазалы (ГСФ);
B) газды фазалы (ГФ);
C) сұйықтық фазалы (СФ);
D) қатты, газды, сұйықтық фазалы (ҚГСФ);
E) жұмсақ, тығыз фазалы (ЖТФ). C
233 Вакциналардың қай түрі ең алғаш қолданыла басталды?
А) тірі вакциналар;
B) өлтірілген вакциналар;
C) химиялық вакциналар;
D) анатоксиндер;
E) гибридті вакциналар. A
234 ДНҚ-ы бар бактериофагтар жасушаға векторлар ретінде қалай енгізіледі?
А) жасушалардың лизисі кезінде;
B) трансформация арқылы;
C) коньюгация арқылы;
D) протопластардың қосылу E
235 Антибиотиктер, дəрумендер жəне де басқа биологиялық белсенді заттарын алу
мақсатында қандай фазалы ферментерлер қолданылады?
А) газды фазалы (ГФ);
B) сұйықтық фазалы (СФ);
C) газды жəне сұйықтық фазалы (ГСФ);
D) қатты, газды, сұйықтық фазалы (ҚГСФ);
E) жұмсақ, тығыз фазалы (ЖТФ) C
236 Микроорганизмдер тіршілігінің қандай сатысында антибиотиктер синтезі
жүреді?
А) трофофазада;
B) идиофазада;
C) лаг-фазада;
D) логарифмикалық фазада;
E) стационарлық фазада. B
237 Бактериялардың протопластарын қандай жолмен алады?
А) жасуша қабырғасына энзиматикалық əсер арқылы;
B) қыздыру арқылы;
C) температураны алмастыру арқылы;
D) жасуша қабырғасының синтезін бұзу арқылы;
E) құрғату арқылы. A
238 Қоректік орталарды қалай залалсыздандырады?
А) қайнаған сумен;
B) 2000С құрғақ ыстықпен, 2 сағат;
C) 700С бумен, 15 минут;
D) 120-1240С ыстық бумен, қысымы 1 атм, 1 сағат;
E) қыздыру арқылы. D
239 Антибиотиктерді өте жоғары синтездеу мүмкіншілігі бар продуценттерді
қандай жолмен алады?
А) популяция құрамынан іріктеу арқылы;
B) табиғи сұрыпталу жолымен;
C) мутагендермен бір рет өңдеу арқылы;
D) рентген сəулелерімен сəуленедіру арқылы;
E) мутагендермен көп рет ықпал ету жəне іріктеу. E
240 Биореакторларды аэрациялау қандай əдістерге бөлінеді?
А) технологиялық, биологиялық, биотехнологиялық;
B) химиялық, физикалық, механикалық;
C) биологиялық, физикалық, механикалық;
D) механикалық, пневматикалық, циркуляциялық;
E) қысымдық, температуралық, режимдік. D
241 Аэрациялауға арналған ауа ферментаторға не арқылы жеткізіледі?
А) клапан;
B) вентил;
C) тесік;
D) барботер;
E) қақпақ. D
242 Жасушалық культураның бөгде микроорганизмдермен бұзылуы қалай аталады?
А) бүліну;
B) сасып кету;
C) контомация;
D) революция;
E) ыдырау. C
243 Силостеу үдерісінде жиналатын сүт қышқылы бактерияларға қандай əсер етеді?
А) бактерияларды көбейту;
B) бактерияларды жойып жіберу (бактериоцидтік);
C) бактерияларды активтендіру;
D) бактерияларды индукциялау;
E) бактерияларды мутациялау. B
244 Силостейтін массаның қажетті ылғалдылығы қанша пайыз көлемінде болғаны
лəзім?
А) 65-75%;
B) 75-85%;
C) 85-95%;
D) 55-65%;
E) 45-55%. A
245 Халық шаруашылығында көмірсутектері мен майларды жанар-жағар май
ретінде қандай өңдеуден кейін пайдалануға болады?
А) қыздырғаннан кейін;
B) гидролиздегеннен кейін,
C) химиялық жолмен этирификациялағаннан кейін;
D) салқындатқаннан кейін;
E) эфирлегеннен кейін. C
246 Қазіргі кезде ашу өндірісінде этил спиртін дайындауда пайдалануға ең
жарамды деп есептелетін қандай өнім?
А) гормондар мен ферменттер;
B) целлюлоза,
C) крахмал;
D) ақуыздар;
E) лигноцеллюлоза. E
247 Жасыл өсімдіктер хлоропластарындағы сутегі молекуласының ыдырауы қалай
аталады?
А) синтез;
B) гидролиз;
C) ашу үдерісі;
D) фотолиз;
E) катализ. D
248 Хлоропластардан бос күйіндегі сутегін шығару үшін қандай фермент қызмет
атқарады?
А) гидрогеназа;
B) пепсин.
C) ауксин.
D) изолейцин;
E) лизин. A
249 Оттегінсіз ортада органикалық заттарды ыдырату нəтижесінде метан газын түзе
жүретін микроорганизмдерін алғаш бөліп алған ғалым?
А) А.С. Пушкин;
B) В.Л. Омелянский;
C) Л. Пастер;
D) И.Н. Мечников;
E) Р. Гарднер. B
250 Метан түзілу үдерісіндегі реактордағы температуралық режимді қандай
топтарға бөледі.
А) термофильді, нейтрофильді;
B) нейтрофильді, базофильді;
C) психрофильді, мезофильді, термофильді;
D) базофильді, психрофильді;
E) мезофильді, базофильді. C
251 Биогеотехнологияның ресми пайда болған уақыты қай жыл деп есептетелінеді?
А) 1957 ж.;
B) 1932 ж.
C) 1922 ж.;
D) 1905 ж.;
E) 1915 ж. C
252 Өндірісте этанолды алу кезінде түзілетін қосымша өнімдер?
А) СО2 жəне ашытқы;
B) сутегі;
C) газдар;
D) қышқылдар;
E) ақуыздар, ферменттер. A
253 Метан түзілудегі ашу үдерісінің қалыпты жүруі үшін қандай орта қажет
болады?
А) əлсіз сілтілік (рН = 6,7-7,6);
B) өте қышқылдық (рН = 1-4,8);
C) сілтілік (рН = 7,7-8,6);
D) бейтарап (рН = 5,7-6,6),
E) əлсіз қышқылдық (рН = 4,6-5.5). A
254 Аэробты микроорганизмдерді пайдаланып ластанған суды тазалау
қондырғысы?
А) септотенк;
B) аэротенк;
C) метанотенк;
D) альготенк;
E) олиготенк. B
255 Аз тоннажды биотехнологиялық өндіріс өнімдері?
А) гормондар, метаболиттер;
B) декстран, сахароза;
C) ақуыздар, амин қышқылдары;
D) майлар, көмірсулар;
E) дəрумендер, ферменттер. E
256 Көп тоннажды биотехнологиялық өндіріс өнімдері?
А) майлар, көмірсулар;
B) декстран, сахароза;
C) ақуыздар, амин қышқылдары;
D) органикалық қышқылдар, микроб биомассасы;
E) гормондар, метан газы. D
257 Жат текті генетикалық информацияға əсерленетін жəне макроорганизмді бұдан
қорғауға қатысатын мүшелер жəне жасушалар жүйесі қалай аталады?
А) тірек-қимыл аппараты;
B) жүйке жүйесі;
C) ас қорту жүйесі;
D) иммундық жүйе;
E) секреторлық жүйе. D
258 Иммундық жүйе қанша негізгі құрамдас бөліктерден тұрады?
А) жасушалық, молекулалық жəне генетикалық;
B) иммундық, жүйкелік, ас қорыту;
C) несеп-жыныс, эндокриндік;
D) мүшелер мен жасушалардан;
E) ағзалық, жасушалық жəне жүйкелік. A
259 Руданы биогеотехнологиялық өңдеудің негізінде микробиологиялық үдеріс
жататынын алғаш рет дəлелдеген ғалымдар?
А) А.С. Пушкин;
B) Рудольф жəне Хельброннер;
C) Л. Пастер;
D) И.Н. Мечников;
E) Р. Гарднер. B
260 Гидрометаллургияда қолданылатын Thiobacillus ferrooxidans жəне Thiobacillus
тиобактерияларын кімдер жəне қашан ашты?
А) Л. Пастер мен И. Мечников, 1957 ж.;
B) Рудольф жəне Хельброннер, 1957 ж.;
C) Колмер мен Кинкель, 1947 ж.;
D) И.Н. Мечников пен Р. Гарднер, 1963 ж.;
E) Р. Гарднер мен В.Л. Омелянский, 1937 ж. C
261 Көмір құрамынан микроорганизмдерді пайдаланып күкірттерден тазарту
бағытындағы алғашқы жұмыстарды кімдер жəне қашан жасады?
А) Рудольф жəне Хельброннер, 1957 ж.;
B) 3. М. Зарубин, Н. Н. Ляликов, Е. И. Шмук, 1959 ж.;
C) Л. Пастер мен И. Мечников, 1957 ж.;
D) И.Н. Мечников пен Р. Гарднер, 1963 ж.;
E) Колмер мен Кинкель, 1947 ж. B
262 Көмір шахталарындағы метан газымен күресуде метан газын тотықтыратын
бактерияларын пайдалану идеясын алғаш рет кімдер жəне қашан ұсынды?
А) А. 3. Юровский, Г. П. Капилаш жəне Б. В. Мангуби, 1939 ж.;
B) Рудольф жəне Хельброннер, 1957 ж.;
C) Л. Пастер мен И. Мечников, 1957 ж.;
D) И.Н. Мечников пен Р. Гарднер, 1963 ж.;
E) Колмер мен Кинкель, 1947 ж. A
263 Қалдықтардың қандай түрі бар?
A) қатты, сұйық жəне газды;
B) жалпы жəне газды;
C) газды жəне жеке;
D) жеке жəне жалпы;
E) құрама жəне жеке. A
264 . Адам тіршілігі нəтижесінде жиналатын зиянды заттарды жою қалай аталады?
А) биоконверсия;
B) биодеградация;
C) көміп тастау;
D) өртеп жіберу;
E) биоремидация. B
265 Адам тіршілігі нəтижесінде жиналатын зиянды заттарды қажетті пайдалы
заттарға айналдыру ретінде өңдеудің тиімді тəсілі қалай аталады?
А) көму;
B) биодеградация;
C) биоремидация;
D) өртеу;
E) биоконверсия. E
266 Қалдықтарды өңдеуде перколяциялық биологиялық фильтр алғаш рет қашан
қолданылды?
А) 1925 ж.;
B) 1900 ж.;
C) 1915 ж.;
D) 1890 ж.,
E) 1967 ж.; D
267 Қоқыстарды қауіпсіз заттарға айналдыру мақсатында арнайы
микроорганизмдерді пайдалану арқылы өңдеу?
А) биоконверсия;
B) биодеградация;
C) биоремидация;
D) өртеу;
E) көму. C
268 Қоршаған ортаны ауыр металдардан тазарту мақсатында өсімдіктерді
пайдалану қалай деп аталады?
А) биоремидация;
B) фиторемидация;
C) биодеградация;
D) биоконверсия;
E) өртеу. B
269 Қалдықтар не арқылы адам организміне келіп түседі?
A) трофикалық тізбек;
B) биологиялық тізбек;
C) зат алмасу;
D) ассимиляция;
E) диссимсиляция. A
270 Əртүрлі қатерлі ісіктерді тудыратын заттарды қалай атайды?
A) эндогендер;
B) бактериялар;
C) вирустар;
D) канцерогендер;
E) экзогендер. D
271 Топырақты тазалауда улы заттарды жердің үстіндегі бөліктеріне (жапырақ,
сабақ,) жинау қабілетіне ие өсімдіктерді пайдалану қалай аталады?
А) фитодеградация;
B) фитоволитализация;
C) биодеградация;
D) биоконверсия;
E) фитоэкстракция. E
272 Органикалық ластаушы заттарды ыдырату мақсатында өсімдіктер мен арнайы
іріктелініп алынған микроорганизмдер штаммдарын пайдалану қалай аталады?
А) биоремидиация;
B) фитодеградация;
C) биодеградация;
D) биоконверсия;
E) фитоволитализация. B
273 Топырақ суы құрамынан ауыр металдардың ертінділерін сорып алу мақсатында
өсімдік тамырын жəне өскіндерді пайдалану қалай аталады?
А) фитофильтрация;
B) фитоэкстракция;
C) фитоволитализация;
D) фитодеградация;
E) фитосанитария. A
274 Топырақтағы буланып ұшатын заттарды экстракциялау мақсатында арнайы
өсімдіктерді пайдалану қалай аталады?
А) фитоволитализация;
B) фитоволитализация;
C) биоконверсия;
D) фитоэкстракция;
E) фитодеградация B
275 Организмде хромосомалардың өзгерістерін тудыратын заттарды қалай атайды?
A) эндогендер;
B) бактериялар;
C) мутагендер;
D) экзогендер;
E) вирустар. C
276 Шайынды сулардың қандай түрлері бар?
A) антропогенді жəне секірмелі;
B) табиғи жəне антропогенді;
C) өндірістік жəне шаруашылық;
D) табиғи жəне индукциялық;
E) өндірістік жəне секірмелі. C
277 Арнайы өсімдіктерді пайдалану арқылы ластаушы заттарды мейлінше қол
жетпейтін дəрежеге өткізу қалай аталады?
А) фитоволитализация;
B) фитостабилизация;
C) фитодеградация;
D) биоконверсия;
E) фитоэкстракция. B
278 Өндірістің əртүрлі салаларында шығарылаттың улы заттарды не деп атайды?
A) қалдықтар;
B) минералдар;
C) микроэлементтер;
D) мутагендер;
E) тератогендер A
279 Радиоактивті заттар, электромагнитті толқындар, жылу, шу ластанудың қай
түріне жатады?
A) физикалық;
B) биологиялық;
C) химиялық;
D) эстетикалық;
E) цитологиялық. A
280 Радиоактивті заттар, электромагнитті толқындар, жылу, шу ластанудың қай
түріне жатады?
A) физикалық;
B) биологиялық;
C) химиялық;
D) эстетикалық;
E) цитологиялық. D
281 Көміртекгі өнімдері, күкірт, көмірсулар, шайынды сулар, аэрозольдар
ластанудың қай түріне жатады?
A) цитологиялық;
B) биологиялық;
C) физикалық;
D) эстетикалық;
E) химиялық. E
282 Ауру қоздырғыш бактериалар мен вирустар, құрттар, қарапайымдылар
ластанудың қай түріне жатады?
A) цитологиялық;
B) химиялық;
C) физикалық;
D) эстетикалық,
E) биологиялық. E
283 Əртүрлі ерітінділерді (хлор, фтор жəне т.б.) қолдану тазартудың қандай əдісіне
жатады?
A) механикалық;
B) физикалық;
C) биологиялық;
D) химиялық;
E) инженериялық. D
284 Көмірсулардың сүт қышқылына дейін ашуы қандай бактериялардың көмегімен
жүзеге асады?
A) сүт қышқылды бактерияларының;
B) сірке қышқылды бактериялары;
C) гетероферментативті бактериялар;
D) құмырысқа қышқылы бактериялары;
E) спиртті ашу бактериялары. A
285 Сүт қышқылды бактериялары ашу үдерісіне байланысты қандай топтарға
бөлінеді?
A) гомоферментативті жəне гетероферментативті;
B) сүт қышқылды, спиртті, ақыздық;
C) полиферментативті жəне моноферментативті;
D) гидролиз;
E) термофильді, психрофильді, мезофильді. A
286 Гомоферментативті сүт қышқылды бактерияларының көмегімен көмірсутектің
ашуы қандай жолмен жүреді?
A) глюкоза жолымен;
B) гидролиз жолымен;
C) ыдырау жолымен;
D) қосылу жолымен;
E) сірке қышқылы, этанол жəне көмір қышқыл газы түзілуімен. A
287 Гетероферментативті ашу барысында қандай өнімдер пайда болады?
A) ферменттер, гормондар, майлар;
B) тек қана глюкоза;
C) сүт қышқылы, сірке қышқылы, этанол жəне көмір қышқыл газы;
D) петидтер, майлар;
E) ақуыздар мен гормондар C
288 Төменгі деңгейдегі ашу рассалары қандай температурада қызмет етеді?
A) 6-100С жəне оданда төмен;
B) 3-50С;
C) 8-100С;
D) 11-150С;
E) 16-200С. A
289 Жоғарғы деңгейдегі ашу рассалары қандай температурада қызмет етеді?
A) 6-100С;
B) 14-250С;
C) 10-120С;
D) 20-300С;
E) 30-400С. B
290 Субстраттың толық тотығуы жүрмейтін жəне АТФ түзілуімен сипатталатын
метаболиттік үдеріс қалай аталады?
A) ақуыз өндіру үдерісі;
B) ферменттеу үдерісі;
C) ашу үдерісі;
D) гидролиздеу үдерісі;
E) этрификакциялау үдерісі. C
291 Бір түр ішіндегі экологиялық оқшаулық, кейде айтарлықтай морфологиялық
айырмашылығы болмайтын организмдерге қолданылатын таксономикалық атау?
A) саңырауқұлақтар;
B) микробтар;
C) ашытқылар;
D) расса;
E) штаммдар. D
292 Рассалар оптимальды температуралық қызмет ету режимдеріне байланысты
қандай түрлерге бөлінеді?
A) үлкен жəне кіші рассалары;
B) термофильді, психрофильді рассалары;
C) мезофильді, психрофильді рассалары;
D) гетеротрофты, аутотрофты рассалары;
E) төменгі жəне жоғарғы деңгейдегі ашу рассалары. E
293 Алмастырылмайтын амин қышқылдары деп не себептен аталады?
A) тек бұршақ тұқымдастарда бар болғандықтан;
B) тек өсімдік құрамында бар болғандықтан;
C) адамдар ағзасында синтезделінбейтіндіктен;
D) тек май құрамында бар болғандықтан;
E) тек балық өнімдері құрамында бар болғандықтан. C
294 Ақуыз құрамына кіретін 20 амин қышқылы ішінен қанша амин қышқылын
адамдар синтездей алмайды?
A) 4 амин қышқылын;
B) 8 амин қышқылын;
C) 2 амин қышқылын;
D) 3 амин қышқылын;
E) 10 амин қышқылын. B
295 Бактериялар мен жоғарғы сатыдағы ағзалардың ген құрамдарының басты
өзгешеліктері не?
A) экзондар жоқ;
B) бактерияларда интрондар мүлде жоқ;
C) өсімдіктер мен жануарларда интрондар жоқ;
D) жануарларда интрондар жоқ;
E) бактерияларда интрондар бар. B
296 Өсімдіктер мен жануарлардың гендерінде ақуыз синтезіне жауапты үлескі
қалай аталады?
A) ядролар;
B) интрондар;
C) экзондар;
D) цитоплазмалар;
E) локустар C
297 Өсімдіктер мен жануарлардың гендерінде ақуыз синтезі жүрмейтін үлескі қалай
аталады?
A) ядролар;
B) локустар;
C) экзондар;
D) аллельдер;
E) интрондар. E
298 Жасуша ішінде, немесе сыртында өтетін əртүрлі үдерістерге реагенттер ретінде
пайдаланылатын, жасушалардың өнімі болып табылатын химиялық қосылыстар?
A) биомодуляторлар;
B) биодиверсанттар;
C) биостимуляторлар;
D) биореагенттер;
E) микрочиптер. D
299 Ағзасына жат текті ДНҚ ендірілген тірі жан иелері қалай аталады?
A) трансгенді;
B) моногенді;
C) гибридті;
D) трансплантант;
E) полигенді. A
300 Өнеркəсіптік ферментацияға арналған қондырғылар қалай аталады?
А) автоклавтар;
B) биореакторлар;
C) аэротанктар;
D) чандар;
E) стерилизаторлар. B

Приложенные файлы

  • docx 14816670
    Размер файла: 65 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий