обж сила Агро 2015 — Зауре 02.10.15


ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ МИНИСТРЛІГІ
С.СЕЙФУЛЛИН АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ АГРОТЕХНИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ АҚ
Бекітемін
Агрономия факультетінің
деканы, а.ш.ғ.к Стыбаев Ғ.Ж
_______________
__ __ 2015ж.
Студенттерге арналған пәннің
бағдарламасы
(СИЛЛАБУС)
Тіршілік әрекетінің қауіпсіздігі пәні бойынша
Білім беру бағдарламалары «Агротехнология», «Агроэкология», «Фитосанитариялық қауіпсіздік», «Агротопырақтану», «Агрохимия», «Қорғаныштық орман алқаптарын өсіру», «Ландшафтық дизайн және көгалдандыру»
5В080100-«Агрономия», 5В081100-«Өсімдік қорғау және карантин», 5В060800 – «Экология», 5В080700-«Орман шаруашылығы және орман ресурстары», 5В080800-«Топырақтану және агрохимия» мамандықтарына арналған
Мамандықтар тобы: ауылшаруашылығы ғылымдары, жаратылыстану ғылымдары
Астана - 2015ж.
Студенттерге арналған пән бағдарламасы (Силлабус) жоғарғы оқу орындарының 5В080100-«Агрономия», 5В081100-«Өсімдік қорғау және карантин», 5В060800 – «Экология», 5В080700-«Орман шаруашылығы және орман ресурстары», 5В080800-«Топырақтану және агрохимия» мамандықтары бойынша. Тіршілік әрекетінің қауіпсіздігі пәнінің типтік оқу бағдарламасы негізінде ҚР Білім және ғылым министрлігі «03» қараша 2014ж. бекіткен мамандықтардың типтік жоспарына сәйкес құрастырылған.
Бағдарлама экология кафедрасының мәжілісінде қаралып, «____» _____________ 2015 жылы № ___ хаттамамен мақұлданды.
Кафедра меңгерушісі:Саспугаева Г.Е.
Бағдарлама агрономия факультетінің әдістемелік комиссиясымен қаралып, « » 2015 жылы № хаттамамен мақұлданды.
Әдістемелік комиссиясының төрағасы:
а.ш.ғ.к, доцентЖұмағұлов И.И
ПӘН БАҒДАРЛАМАСЫ
(СИЛЛАБУС)
1.Оқытушы туралы мәлімет:
Лектор: аға оқытушы Абдиева Зауре Берікбайқызы
2.Пән туралы мәлімет
Кредит саны - 2
Дәрістер сағаты - 15
Тәжірибелік-зертханалық сабақ сағаты – 15
Студенттердің оқытушымен өзіндік жұмысы (СОӨЖ) сағаты - 15
Студенттердің өзіндік жұмысы (СӨЖ) сағаты - 45
Барлығы - 90
Оқу кезеңі – 1 семестр
Семестр ұзақтығы - 15апта
Тіршілік әрекетінің қауіпсіздігі - міндетті компонент болып табылады.
Модуль типі:
-Жалпы міндетті модулдер – жалпы білім беру және базалық цикл, жалпы компетенцияларды қалыптастыратын, мамандықпен тікелей байланыспаған;
-Мамандық бойынша міндетті модулдер - базалық және профилдік мамандық, негізгі құрастырушы мамандықтар және маманданған компетенциялар қалыптасуға бағытталған;
-белгілі мамандықтар үшін таңдау модулдері- мамандық шеңберінде мүмкін компетенцияларды құрастыруға бағытталған жекеше мамандандырылған пәндер циклдері;
- мамандандыру шеңберінен тыс таңдау бойынша модулдер- мамандыққа жатпайтын және қосымша компетенцияларды құрастыруға бағытталған пәндер циклдері (ақпараттық технологиялар,қосымша ағылшын тілдері).
Оқу уақытын бөлу
Апта 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Бар-
лығы
Дәріс, сағ. 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 15
Тәж - прак сабақ сағ. 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 15
СОӨЖ1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 15
СӨЖ 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 45
Барлығы 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 90
3.Пререквизиттер – бұл пәнді оқу үшін мектеп курсының физика, математика, химия, биология, валеология, тіршіліктану пәндерінің білімі қажет.
4. Постреквизиттер – бұл курсты оқу экология және тұрақты даму, жас өспірімдер физиологиясы және мектеп гигиенасы, химиялық және биологиялық қауіпсіздік негіздері, радиациялық қауіпсіздік негіздері, психология т.б.пәндерді игеру үшін қажет.
5. Курсқа қысқаша шолу
5.1 Пәннің сипаттамасы
Тіршілік қауіпсіздік негіздері- адамның төтенше жағдай кезіндегі өмір сүру ортасы мен қауіпсіз қарым-қатынасының, шаруашылық объектілерінің тұрақты жұмыс істеу әдістерін, табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайларды ескерту мен оны болдырмау салдарын жою және осы заманғы зақымдау құралдарының қолданылу мәселелерін зерттейді.
5.2 Курстың мақсаты: Болашақ мамандарды теориялық білім және практикалық дағды мен қаруландыру қажет;
- Өмір тіршілігіне қауіпсіз және зиянсыз жағдайларын жасау;
- Техникалық жүйлерде және шарушылық жүргізу объектілерін тұрақтылығын есепке ала отырып, қазіргі талаптарға сәйкес жаңа техника мен технологиялық процесстерін қауіпсіз жағдайларын жобалау;
- Табиғи аппатардың, зілзалалардың мүмкін болатын апат салдарынан халықты және шаруашылық нысандарын өндіріс қызметшілерін, ал сондай-ақ олардың жою барысындағы қорғаныс бойынша төтенше жағдайларды болжау және сауатты шешімдер қабылдау.
- Студенттерге бейбіт және соғыс уақытындағы төтенше жағдайда халықты қорғау әдістері мен аварияның,аппаттың күтпеген зілзаланың және қазіргі зақымдағыш құралдары қолданылғанан кейін болатын зардабын жою мен құтқару және басқа да шұғыл жұмыстарды ұйымдастыру негізін үйрету;
- Студенттерді жарақат алу, зақымдану, қатты ауру, өте қауіпті жұқпалы
аурулар олардың айыру белгілері мен медициналық көмек көрсете білуге оқыту
5.3 Курстың міндеті:
- Төтенше жағдайларды және олардың түрлерін;
- Қылмыстық төтенше жағдайды;
- Қазақстан Республикасындағы Азаматтық қорғаныс жүйесін;
- Алғашқы медициналық көмек беруді;
- Салауатты өмір салты және оның компоненттерін білу;
- HYPERLINK "http://kz3.fatwords.org/safia/distemelik-nsaulardi-respublikali-sanitarli-epidemiologiyali-s/main.html" Жеке бас гигенасы, оны қадағалау тәртібі;
- Қалыпты дені сау жағдайдан ауруға өтетін аралықты;
-Кеңтаралғанаурулардыңтүрлерінт.б.
А. Студент курсты оқып, аяқтаған соң мына мәселелерді білуі және түсінуі тиіс:
-Адамның мекендеу ортасының жағымсыз факторлары, олардың әсер ету салдары, оларды сәйкестендіру және адамдарды қорғауды қамтамасыз ету принцптері, нысандардың жұмыс істеуінің тұрақтылығын арттыруды зерттеу әдістері, ТЖ болжау және апаттардың, табиғи апаттардың салдарын жоюға әзірлігін анықтайтын модельдерді әзірлеу туралы түсінігі болуы қажет;
-ҚР негізгі заңдарын және тіршілік әрекетінің қауіпсіздігі және қоршаған ортаны қорғау облысындағы нормативтік заңдарды; зиянды және зақымдаушы факторлардың адам үшін анатомия-физиологиялық салдарын, қорғау тәсілдерін; ТЖ дағы шаруашылық нысандарының жұмыс істеу тұрақтылығын арттыру жолдары мен тәсілдерін; төтенше жағдайларды болжау және олардың салдарын жою әдістерін білу керек;
-Қауіпсіздік облысында, әлеуметтік-гуманитарлық, жаратылыстану, жалпы кәсіптік және арнайы ғылымдар, ойлау мәдениеті және өзінің кәсіптік қызметінің нәтижелерін баяндау облысында білім мен ілімді тиімді пайдалану дағдылары болуы керек;
-Заңды және нормативтік – құқықтық база, тіршілік әрекетінің қауіпсіздігі және қоршаған ортаны қорғау облысында техникалық және жобалық құжаттаманы құрастыру мәселелерінде құзыретті болу керек.
-зақымдану ошағының техникалық есептерін жүргізе білу;
-өндірістің техникалық үрдістерін және өндірістік қызметтің экологиялығын және қауіпсіздігін жоғарлату бойынша қажетті шараларды түсіну;
-травмалық, зиянды және зақымдаушы факторлардың адамға анатомия – физиологиялық салдары туралы түсіне білу, травматологиялық зақымдану, аса қауіпті инфекциялық аурулар белгілерін ажырата білу және алғашқы медициналық көмек көрсете білу керек.
В. Игеруі тиіс: өмір сүру ортасында адамның тіршілік қауіпсіздігінің теориялық негіздері, тіршілік қауіпсіздігінің құқықтық және нормативті – техникалық негіздері, төтенше жағдайларды бағалау әдістерін және олардың салдарын жою, төтенше жағдайлар кезінде шаруашылық нысандарының тұрақтылығын арттыру жолдары мен әдістерін меңгеру;
- С,D. Машықтануы тиіс:Қауіпсіздік пен экологиялықты арттыру бойынша шараларды әзірлеу, құтқару және басқа да шұғыл жұмыстарға қатысуды жасай білулері керек;
Е.Оқу қабілеті: өмір сүру ортасында адамның тіршілік қауіпсіздігінің теориялық негіздерінбіле отырып, адамның өмір сүру ортасымен қауіпсіз қатынысы әдістерін, төтенше жағдайлар кезінде шаруашылық нысандарының тұрақтылығын арттыру жолдары мен әдістерін меңгеріп,өз бетімен жұмыс істеу барысында ізденушілікке, мәліметтерді түсінуге, сараптауға, ойды тұжырымдауға, бейімделеді.
6. Курстың мазмұны
Дәріс сабақтарының тізбесі және қысқаша мазмұны
Дәріс тақырыбы
көлемі сағ Әдебиеттер Ағымды бақ.балл
Дәріс №1. Кіріспе.
1. Тіршілік әрекетінің қауіпсіздігі курсының мақсаты мен мазмұны.
2.Курстың маман дайындаудағы ролі. 3.Заңнамалық актілер мен ережелер. Түсініктер және анықтамалар.
1 Негізгі әдебиеттер -1-9
Дәріс №2.Тіршілік әрекетінің қауіпсіздігі саласындағы заңды және құқықтық актілер
1.Қазақстан Республикасының «табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдай туралы» заңы
2.Табиғи және техногенді сипаттағы төтенше жағдайлардағы халықты, қоршаған орта мен шаруашылық нысандарын қорғаудың негізгі принциптері
3.Ұйымдардың табиғи және техногенді сипатты төтенше жағдайлар саласындағы міндеттері мен
принциптері
Жалпы сұрақтар
АҚ ұйымдастыру және жүргізу – мемлекеттің маңызды қызметтерінің бірі, қорғаныс құрылысының құрама бөлігі, ел қауіпсіздігінің элементі.
ҚР ТЖ министрлігінің ролі, негізгі міндеттері мен ұйымдастырушы құрылымы.
1 Негізгі әдебиеттер -1-9
Дәріс №3 Қазақстан Республикасының АҚ құрылымы, жұмыс принциптері мен мақсаттары
1.АҚ ұйымдастыру және жүргізу – мемлекеттің маңызды қызметтерінің бірі, қорғаныс құрылысының құрама бөлігі, ел қауіпсіздігінің элементі.
2.АҚ ұйымдастыру принциптері және жүзеге асыру шаралары
3.ҚР ТЖ министрлігінің ролі, негізгі міндеттері мен ұйымдастырушы құрылымы.
3.
1 Негізгі әдебиеттер-1-9
Қосымша әдебиеттер –1-14
Дәріс №4 Қауіпті және зиянды факторлар
1.Қауіпті өндірістік факторлардың таралуы және әсер ету жағдайы.
2. Қауіпті тұрмыстық факторлардың таралуы және әсер ету жағдайы.
3.Зиянды заттардың құрамын нормалау.
1 Негізгі әдебиеттер-1-9
Қосымша әдебиеттер –1-14
Дәріс №5.Радиациялық және химиялық қауіптілік
1.Радиациялық қауіпті нысандардағы төтенше жағдайлар. Радиоактивті заттар, ядролық реакторлар. Радиациялық қорғау. Сәулелену дозалары, Өткір сәуле ауруы.
Дозиметрлік бақылау аспаптарының жұмыс істеу принцптері
2.Химиялық қауіпті нысандардағы төтенше жағдайлар.Әсері күшті улы заттарға мінездеме.
Химиялық қауіпті нысандағы авариялар.
3.Радиациялық және химиялық қауіптіліктен сақтану шаралары
1 Негізгі әдебиеттер-1-9
Қосымша әдебиеттер –1-14
Дәріс №6.Техносфераның және техносфералық қауіпсіздіктің қазіргі күйі
1.Техносфераның даму кезеңдері
2.Техносфераның дамуына әсер етуші факторлар
3.Техносфераның қауіпсіздік жүйелері 1 Негізгі әдебиеттер-1-9
Қосымша әдебиеттер –1-14
Дәріс №7. Адамның мекендеу ортасының қауіптіліктері және қауіпті факторлардан қорғау
1.Қауіпті аймақтар және қызмет аймақтары ұғымдары.
2.Қауіптіліктерді төмендету принциптері
3.Тіршілік әрекеті аймақтарында қауіпсіздікті іске асыру әдістері 1 Негізгі әдебиеттер-1-9
Қосымша әдебиеттер –1-14
Дәріс №8.Төтенше жағдайлардың жіктелуі
1.ТЖ негізгі ұғымдары мен анықтамалары.
2.Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлардың классификациясы
3.Техногенді сипатты төтенше жағдайлардың классификациясы 1 Негізгі әдебиеттер -1-9 Дәріс №9. Төтенше жағдайларда экономика объектілерінің жұмыс істеу тұрақтылығы
1.Жұмыс істеу тұрақтылығы ұғымы
2.Бейбіт және әскери уақыттың төтенше жағдайларында экономика объектілерінің жұмыс істеу тұрақтылығы
3Экономика объектілерінің төтенше жағдайларда жұмыс істеу тұрақтылығын жоғарылату принциптері мен тәсілдері
1 Негізгі әдебиеттер -1-9 Дәріс №10.Төтенше жағдайларда халықты қорғаудың негізгі принциптері мен тәсілдері
1.Халықты қорғау бойынша шаралар өткізу кезеңдері. Негізгі принцптері.
2.Төтенше жағдайларда дәрігерге дейінгі көмек.
3.Халықты қорғаудың эвакуациялау шаралары.
4.Төтенше жағдайдың психологиялық аспектілерінің түрлері
1 Негізгі әдебиеттер -1-9
Қосымша әдебиеттер –2,3,14 Дәріс №11.Жаппай жою қаруынан қорғау
1.Жаппай жою қаруының сипаттамасы, ерекшеліктері
2.Ядролық қаруды қолдану кезіндегі төтенше жағдайлар, қорғау әдістері мен құралдары
2. Химиялық қаруды қолдану кезіндегі төтенше жағдайлар
3.Бактериологиялық қаруды қолдану кезіндегі төтенше жағдайлар 1 Негізгі әдебиеттер-1-95
Қосымша әдебиеттер –7,13
Дәріс №12.Жер сілкінісі кезіндегі қауіпсіздіктің ұйымдастыру практикалық шаралары
1.Жер сілкіністерін жіктеу
2. Жер сілкіністері кезінде объектілердің бұзылуы
3.Жер сілкінісі кезіндегі сақталатын тәртіп 1 Негізгі әдебиеттер-1-9
Қосымша әдебиеттер –1-14
Дәріс №13.Стихиялық апаттарда, өрттерде, өндірістік объектілердегі апаттарда және жарылыстарда халықты қорғау
1. Өрттің жіктелуі. Өртке қарсы шаралар.
2. Гидрологиялық төтенше жағдайлар.
3. Геологиялық қауіпті құбылыстар 1 Негізгі әдебиеттер-1-9
Қосымша әдебиеттер –1-14
Дәріс №14.Биологиялық төтенше жағдай.
1.Адамдардың инфекциялық науқастығы
2.Ауыл шаруашылығы жануарларының инфекциялық науқастығы
3. Ауыл шаруашылығы өсімдіктерінің зақымдануы
1 Негізгі әдебиеттер-1-9
Қосымша әдебиеттер –1-14
Дәріс №15Апаттан құтқару жұмыстарын жүргізу
1.Апаттан құтқару жұмыстарын жүргізу тәсілдері 1 Негізгі әдебиеттер-1-9
Қосымша әдебиеттер –1-14
2.Құтқару жұмыстарын жүргізудің ерекшеліктері
3.Төтенше жағдай нәтижесінде өндірістік объектіде қалыптасқан жағдайды барлау және бағалау.
Негізгі әдебиеттер-1-9
Қосымша әдебиеттер –1-14
Барлығы 15 Тәжірибелік сабақтарының тізбесі
Сабақтың тақырыптары Көлемі, сағ Пайдаланылатын әдебиеттер Ағымды бақылау, балл
1 2 3 4
Тәжірбиелік сабақтың тақырыбы №1. ҚР «Азаматтық қорғаныс» Заңы. Адамдарды қорғау қызметінің эволюциялық дамуы 1 Негізгі әдебиеттер-1-9
1,33
Тәжірбиелік сабақтың тақырыбы №2. Зардап шеккен тұрғындардың тіршілік әрекетін қамтамасыз етуді қйымдастру 1 Негізгі әдебиеттер-1-9
1,33
Тәжірбиелік сабақтың тақырыбы №3 Төтенше жағдайлар кезінде зардап шегушілерге көрсетілетін алғашқы медициналық көмек
1
1 Негізгі әдебиеттер-1-9
1,33
Тәжірбиелік сабақтың тақырыбы № 4. Құрама эвакуациялық пунктті орналастыру бойынша іс-шаралар жоспарын әзірлеу 1
Негізгі әдебиеттер-1-9
1,33
Тәжірбиелік сабақтың тақырыбы №5. Табиғи және техногенді сипаттағы төтенше жағдайлар кезіндегі тәртіп ережелері
1 Негізгі әдебиеттер-1-9
Қосымша әдебиеттер–2,3,14 1,33
Тәжірбиелік сабақтың тақырыбы №6. Сел тасқыны параматрлерін бағалау және олардың қирату әрекеті
1 Негізгі әдебиеттер-1-9
1,33
Тәжірбиелік сабақтың тақырыбы №7. Көшкінің негізгі параметрлерін есептеу 1 Негізгі әдебиеттер-1-9
1,33
Тәжірбиелік сабақтың тақырыбы №8. Жарылыстардың қалалық және басқа нысандарға әсерін есептеу 1 Негізгі әдебиеттер-1-9
1,33
Тәжірбиелік сабақтың тақырыбы №9. Қала жағдайларында ғимараттарды жару арқылы бұзу кезінде , бұзу жұмыстарын жүргізу кезінде қауіпсіз қашықтықты есептеу
1 Негізгі әдебиеттер-1-9
1,33
Тәжірбиелік сабақтың тақырыбы №10. Жару жұмыстарын жүргізген кезде қауіпті аймақтарды бағалау
1 Негізгі әдебиеттер-1-9
Қосымша әдебиеттер –7,13 1,33
Тәжірбиелік сабақтың тақырыбы №11. Апаттық қатерді болжау
1 Негізгі әдебиеттер-1-9 Қосымша әдебиеттер –7,13 1,33
Тәжірбиелік сабақтың тақырыбы №12. Зиянды және қауіпті өндірістік факторлардың түріне байланысты жеке қорғаныш құралдарын таңдау
1 Негізгі әдебиеттер-1-9 Қосымша әдебиеттер –7,13 1,33
Тәжірбиелік сабақтың тақырыбы №13. Табиғи және техногенді апаттардың , қасіреттің және катастрофаның себептерін тергеу ережелері
1 Негізгі әдебиеттер-1-9
1,33
Тәжірбиелік сабақтың тақырыбы №14 Адам ағзасына иондаушы сәуле шығару әсері. Радиациялық қауіпсіздік нормалары тжәне сәулелену дозаларын есептеу 1 Негізгі әдебиеттер-1-9 Қосымша әдебиеттер –7,13 1,33
Тәжірбиелік сабақтың тақырыбы №15.Радиационды барлау құралдары. Радиоактивті сәулеленуді бақылау құралдарын қолдану.(Дозиметрлік бақылау)
1 Негізгі әдебиеттер-1-9
Қосымша әдебиеттер –7,13 1,33
СӨЖ «Тіршілік әрекетінің қауіпсіздігі» пәні бойынша тақырыптар берілген.
Студенттер осы тақырыптарға берілген әдебиеттерді және қосымша әдебиеттер іздестіріп рефераттар жазып өткізуге тиіс. Әрбір рефераттың жоспары болуы және қолданылған әдебиеттердің тізімі берілуі міндетті. Көлемі 5-10 бет. Оны компьютерде теруге немесе қолмен жазуға рефераттарға арналған дәптерге жазуға болады. Тексеріліп бағасы қойылған реферат иесіне қайтарылады.
7. Пән бойынша СӨЖ тапсырмаларын орындау және тапсыру кестесі
№ СӨОЖ сабақтарының тақырыптары Тапсырмалар Пайдаланылған әдебиеттер Бақы-лау түрі Бағалау балдары Өткізу аптасы
1 Тіршілік әркеті қауіпсіздігінің ұйымдастырушылық және теориялық негіздері.
Төтенше жағдай аймағындағы заңдар актілер мен ҚР ережелері 1.« Тіршілік әрекетінің қауіпсіздігі пәні, мақсаты, әдістерімен танысу
2.Басқа ғылым жүйелерімен байланысы
3.Заңнамалық актілер мен ережелер. Түсініктер және анықтамалар. Н.Ә.:1,2,3,4 конспект 1 1
2 Адам өмір сүретін ортаның қауіптілігі
Организмді қорғаудың негізгі жүйесі. Аса ауыр инфекциялар, қатты ауруларды таңдауды оқыту және дәрігерге дейінгі көмек көрсету.
1.Организмнің қауіптен қорғану ерекшеліктерін білу.
2.Травмалық сыну мен қауіпті инфекцияларды таңуды үйрену. 2.3.4 конспект 1 2
3 Төтенше жағдайлардың топтастырылуы Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар.
1.ТЖ бағалау. Табиғи апаттарды, өндірістік аварияларды және апаттарды анализдеу. Апаттар. ҚР ТЖ жою және алдын-алу мемлекеттік жүйесінің құрылымы. АҚ соғыс және бейбіт уақыттағы ролі мен мақсаты.
1.АҚ ұйымдастырылу принципін білу.
2.АҚ құрылымдарын және олардың мақсатын білу. Н.Ә.:2,3
Қ.Ә.:3 Негізгі ұғымдар, конспект 1 3
4 Жаппай зақымдайтын қару-жарақтар Ядролық ошақ. Ядролық жарылыстың зақымдаушы факторлары және оның адамдарға, малдарға, қоршаған ортаға әсері. РЗ зоналары. Химиялық қару. Биологиялық қару.
1.Соққы толқынынан, сәулеленуден сақтану ережелерін білу.
2.РЗ зонасында жүріп-тұру ережесін білу. Н.Ә.:2,3
Қ.Ә.:3 Негізгі ұғымдар, конспект 1 4
5 Халықты қорғау ТЖ зақымдаушы факторларынан қорғау. Халықты қорғау әдістері(радиациялық зақым). Қорғаныс құрылыстарын, жеке қорғану өұралдарын және медициналық құралдарды қолдану. Санитарлық өңдеу. Халықты және заттарды көшіру.
1.Халықты қорғауды ұйымдастыруды үйрену.
2.Берілген уақыттаыңғайлы қорғау әдісін таңдауды үйрену. Н.Ә.:1
Қ.Ә.:2,4 Сызба нұсқаны тапсыру 1 5
6 Радиациялық және химиялық барлау.
Зақымдану ошағында құтқару және кезек күттірмейтін басқа жұмыстар. Радиациялық және химиялық барлау дозиметрлік құралдармен жұмыс істеу тәртібі.
1.ТЖ құтқару жұмыстарын ұйымдастыруды үйрену.
2.АҚ күштерін және құтқару жқмыстарын жүргізу құралдарын дұрыс білуді үйрену. Н.Ә.:1
Қ.Ә.:2,4 Сызба нұсқаны тапсыру 1 6
7 Ядролық ошағын анықтау Ядролық аумақтарын, радиация дәрежесінің таралуы(карта).
1.Аумақтарды есептеу.
2.Картаны толтыру. Сәулуленудің басталуын табу, ішкі сәулелену дозасын табу. Сыртқы сәулелену дозасының жиынтығын табу. Адамдарды қорғау шаралары.
3.Радиациялық жағдайды бағалауды үйрену. 1 7
8 Аралық бақылау. Тараудың барлық сұрақтары бойынша студенттердің білімін тексеру. Барлық әдебиеттер Жазбаша жұмыс 10 8
9 ЖҚТБ ауруы, оны болдырмау және жою. Тақырыппен танысу.
1.ЖҚТБ ауруының алдын алу және жою жолдарымен танысу. 1 9
10 Жеке қолданыс құралдары
Жеке қорғаныс құралдарының түрлері.
1.Жеке қорғаныс құралдарын пайдалануды үйрену.
2.Қоғаныс құралдарын пайдалану және толтыру тәртібі. 1 10
11 Шаруашылық жүргізу объектілердегі жұмысшыларды және қызметкерлерді инженерлік қорғау Қорғаныс құрылыстарының жалпы құрылысы және негізгі қондырғылары. Қорғаныс құрылыстары, радиациядан қорғайтын орындар, қарапайым қорғайтын орындар.
1.Халықты қорғауды ұйымдастыруды үйрену.
2.Берілген жағдайда құтқарудың тиімді түрін таңдау. 1 11
12 Жер сілкінісі Жер сілкінісі кезіндегі жағдайда инженерлік, медициналық және өрт жағдайын бағалау.Ғимараттар мен құрылыстарды жоғары температураға және құлап жойылуға тұрақтылығын бағалау.
1.Жер сілкінгенде не жасау керектігін үйрену.
2.Объектіні жер сілкінгенде дайындалуды үйрену. 1 12
13 Өрт қауіпсіздігі
Өрт болған кездегі іс-шаралары. Тұрмыстық өрт болғанда халықтың іс-әрекеті.
Өрт сондіргіш құралдардың түрлерін білу. 1 13
14 Қорғаныс, ғимараттар. Жарақат кезіндегі оганизмнің жалпы реакциясы.
Қорғаныс ғимараттардың жіктелуі. Талықсу және коллапс. Жарақат және қан ағу. Сүйек сыну, күйіктер, улы заттармен улану.
1.Халықты қорғаныс ғимаратқа көшіру шараларын білу.
2.Адамдарға алғашқы медициналық көмектің әдістерін білу.
3.Медициналық көмектер. 1 14
15 Аралық бақылау. Тараудың барлық сұрақтары бойынша студенттердің білімін тексеру. Барлық әдебиеттер Жазбаша жұмыс 10 15
8. Ұсынылатын әдебиеттер тізімі
Негізгі әдебиеттер
Өмір-тіршілік қауіпсіздігі: оқулық / Құраст. С. Арпабеков.- Алматы, 2004.
"Тіршілік қауіпсіздігі" курсы бойынша жоғары оқу орындары студенттеріне арналған оқу құралы. І кітап / ТЖ және АҚ Республикалық курстары.- Алматы, 2008.
"Тіршілік қауіпсіздігі" курсы бойынша жоғары оқу орындары студенттеріне арналған оқу құралы. ІІ кітап / ТЖ және АҚ Республикалық курстары.- Алматы, 2008
Аварии и катастрофы. Предупреждение и ликвидация последствий: Учебное пособие в 3-х книгах / Под ред. К.Е. Кочеткова, В.А. Котляревского и А.В. Забегаева. 1995.
Белов, С. В. Безопасность жизнедеятельности: учеб.для вузов [Текст] / С. В. Белов, А. В. Ильницкая, А. Ф. КОЗЬЯКОВ и др.; под общ. ред. С. В. Белова. - Изд. 3-е, испр. и доп. - М.: Высш. шк., 2001.
Безопасность жизнедеятельности: Учебник для вузов/Под общ. Ред. СВ. Белова.-З-е изд. испр. и доп.-М: Высш. Школа, 2001.- 484 с.,
Безопасность жизнедеятельности: Учебник для вузов по специальности "Экономика и управление на предприятии", "Информационные системы в эко-номике" / Под ред. Арустамова Э.А.-2-е изд. перераб. и доп.-М,: ИД "Дашков и К", 2000.-678 с.
Безопасность жизнедеятельности: Учебник /Под ред. С.В. Белова. - М.: Высшая школа, 1999.
Зотов, Б.И. Безопасность жизнедеятельности на производстве. -2 изд., пе-рераб.и доп.: - М.: КолосС, 2003.- 432с.
Кукин Л.П., Лапин В.Л., Подгорных Е.А. и др. Безопасность жизнедея-тельности. Безопасность технологических процессов и производств (Охрана труда): Учебное пособие для вузов. - М.: Высшая школа, 1999.
Макаров, Г. В. Охрана труда в химической промышленности/ Г. В. Мака-ров, А. Я. Васин, Л. К. Маринина и др. - М.: Химия, 1989. 9. Мастрюков Б.С. Безопасность при чрезвычайных ситуациях. - М.: МГИ-СиС, 1998.
Мучин П.В. Безопасность жизнедеятельности: Учебное пособие для вузов - 2- изд. испр. и допол.- Новосбирск: СГТА, 2003.-276 с.
Овчаренко, А. Г., Раско С.Л. Электростатическая безопасность пожаро- и взрывоопасных производств./ Изд-во Алт. гос. техн. ун-та, 2006. – 156
Охрана окружающей среды / С.В. Белов, Ф.А. Барбинов, А.Ф. Козьяков и др./ Под ред. С.В. Белова. - М.: Высшая школа, 1991.
Раско, С. Л., Овчаренко А.Г. Эксплуатационная безопасность конденси-рованных взрывчатых веществ./ Изд-во Алт. гос. ун-та, 2ОО6.-147с.
Русак О.Н., Малаян К.Р., Занько Н.Г. Безопасность жизнедеятельности: Учебное пособие /Под ред. О.Н. Русака. – 3-е испр. и доп. изд. – СПб.: Лань, 2000.
Қосымша әдебиеттер
Будникова Т.Н. Жилякова Е.Т. Воздействие радиации на живые орга-низмы."Региональные проблемы прикладной экологии". Ма¬териалымеждуна-родной открытой межвузовской конференции, Белгород ,1998, с. 13-17
Владимиров В.А. Сильнодействующие ядовитые вещества и защи¬та от них М., Военное издательство, 1989
Диоксины. Основы безопасности жизни , 1997, № 1, с. 10-11
Жернакова Н.И. Здоровый образ жизни. Белгород, изд-во БГСХА, 1996, 28с.
Катастрофы и человек. Кн 1. Под ред. Воробьева Ю.Л. М. Издательство "Аст-лтд". 1997, с. 41-42
Коваленко Э. П., Фашевский Б. В. Вода, природа, человек. М., Просве-щение, 1991, 76с.
Методическая разработка Учебно-методического центра по ГОЧС Белго-родской области. Белгород, 2000
Методические рекомендации по проведению уроков с учащимися /Основы безопасности жизни. 1998, №1, с. 52
Нелитовский Н. К. Наводнение на реках и озерах. М., Гидромет., 1998, с.52
Никберг И.И. Ионизирующая радиация и здоровье человека. Киев, "Здоровья", 1999, 160с.
Оксилендер Г. И. Яды и противоядия. Л., Наука, 1992, 188с.
Петров В. Н. Первая медицинская помощь при отравлении сильно - действующими веществами. М., Медицина, 1995, 32с.
Поляков В. В. Безопасность человека в экстремальных условиях. Л., Нау-ка, 1992, 146с.
Пособие по подготовке медицинских сестер / Под ред. Софонова А.И. М., Медицина, 1997, 427 с.
Порфирьев Б. М. Государственное управление в чрезвычайных си¬туациях. М., Наука, 1991, 136 с.
Радиоактивные и отравляющие вещества и защита от них. М., Воениздат, 1992, 374с.
Смирнов А. Методические рекомендации по проведению уроков с учащимися по курсу ОБЖ/ "Основы безопасности жизни". 1997, с. 49-52
Смолянец В.В. Как выжить в условиях повышенной радиации. Киев, 1991, 96с.
9. Курстың саясаты
1.Сабаққа кешікпеу
2.Себепсіз сабақтан қалмау
3.Сабақ үстінде ұялы телефондарды өшіру
4.Зертханалық құралдар мен зертханалық жиһаздарға ұқыптылықпен қарау
5.Зертханашылар, курстастар және оқытушылармен сыйластықта болу
6.Сабақта белсенділік таныту
7.Университеттің ішкі қалыптасқан ережелерін сақтау. Ғимарат ішінде сыртқы киіммен жүрмеу.
8.Университетте және қоғамдық орындарда тәртіп этикасын сақтау.
10 Білімді бақылау ақпараты
Студенттердің сабағы мен жұмыс түрлері Балл саны
min/max
1 Ағымды бақылау Тәжірибелік сабақтар (СӨЖ үдерісіне сәйкес тәжірибелік сабақтарға дайындығы, қатысуы мен белсенділігі) (1,33х15=20) 10//20
СОӨЖ үдерісіне сәйкес тапсырмалар бойынша жұмыстарды тапсыру. (1х 15=15) 7/15
Ре Баяндама (5х1=5) 2,5/5
Барлығы 20/40
2 Аралық бақылау (2х10=20,0)
Барлығы 30,0/60,0
3 Қорытынды бақылау Емтихан 20/40
Барлығы 50/100
11.Баға қою саясаты
Студенттердің білімін емтиханда бағалау
Емтихан бағасы Балл жүйесіндегі баға ( %)
1 Өте жақсы 100-90 36/40
2 Жақсы 89-75 30/35
3 Канағаттанарлық 74-50 20/29
Студенттердің білімін бағалау шәкілі
Әріпті жүйе бойынша баға Баллдардың цифрлы эквиваленті Баллдардың пайыздық мазмұны Дәстүрлі жүйе бойынша баға
А 4,0 95-100 Өте жақсы
А- 3,67 90-94 В+ 3,33 85-89 Жақсы
В 3,0 80-84 В- 2,67 75-79 С+ 2,33 70-74 Қанағаттанарлық
С 2,0 65-69 С- 1,67 60-64 Д+ 1,33 55-59 Д- 1,0 50-54 0 0-49 Қанағаттанарлықсыз
Бағдарламаны жасаған экология кафедрасының аға оқытушысы Абдиева З.Б.
6. Модульді сипаттауға арналған формуляр
Модульатауы Жалпы білі беру
Модульға жауапты Абдиева З.Б.
Модультипі Жалпы модуль-мамандықпен тікелей байланысты емес ЖББ пәндері кіреді
Модуль деңгейі (ВА/МА/РhD) ВА
Кредит саны 2
Бір аптадағы сағат саны 3
Оқыту түрі іштей
Семестр 1-2
Студенттер саны (минималды/максималды саны) 10/30
Модуль пререквизиттері физика, математика, химия, биология, валеология, тіршіліктану
Модуль мазмұны (модуль мазмұнын сипаттау) - адамның төтенше жағдай кезіндегі өмір сүру ортасы мен қауіпсіз қарым-қатынасының, шаруашылық объектілерінің тұрақты жұмыс істеу әдістерін, табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайларды ескерту мен оны болдырмау салдарын жою және осы заманғы зақымдау құралдарының қолданылу мәселелерін зерттеуді үйрену
Оқу нәтижесі А. Студент курсты оқып, аяқтаған соң мына мәселелерді білуі және түсінуі тиіс:
-Адамның мекендеу ортасының жағымсыз факторлары, олардың әсер ету салдары, оларды сәйкестендіру және адамдарды қорғауды қамтамасыз ету принцптері, нысандардың жұмыс істеуінің тұрақтылығын арттыруды зерттеу әдістері, ТЖ болжау және апаттардың, табиғи апаттардың салдарын жоюға әзірлігін анықтайтын модельдерді әзірлеу туралы түсінігі болуы қажет;
-ҚР негізгі заңдарын және тіршілік әрекетінің қауіпсіздігі және қоршаған ортаны қорғау облысындағы нормативтік заңдарды; зиянды және зақымдаушы факторлардың адам үшін анатомия-физиологиялық салдарын, қорғау тәсілдерін; ТЖ дағы шаруашылық нысандарының жұмыс істеу тұрақтылығын арттыру жолдары мен тәсілдерін; төтенше жағдайларды болжау және олардың салдарын жою әдістерін білу керек;
-Қауіпсіздік облысында, әлеуметтік-гуманитарлық, жаратылыстану, жалпы кәсіптік және арнайы ғылымдар, ойлау мәдениеті және өзінің кәсіптік қызметінің нәтижелерін баяндау облысында білім мен ілімді тиімді пайдалану дағдылары болуы керек;
-Заңды және нормативтік – құқықтық база, тіршілік әрекетінің қауіпсіздігі және қоршаған ортаны қорғау облысында техникалық және жобалық құжаттаманы құрастыру мәселелерінде құзыретті болу керек.
-зақымдану ошағының техникалық есептерін жүргізе білу;
-өндірістің техникалық үрдістерін және өндірістік қызметтің экологиялығын және қауіпсіздігін жоғарлату бойынша қажетті шараларды түсіну;
-травмалық, зиянды және зақымдаушы факторлардың адамға анатомия – физиологиялық салдары туралы түсіне білу, травматологиялық зақымдану, аса қауіпті инфекциялық аурулар белгілерін ажырата білу және алғашқы медициналық көмек көрсете білу керек.
В. Игеруі тиіс: өмір сүру ортасында адамның тіршілік қауіпсіздігінің теориялық негіздері, тіршілік қауіпсіздігінің құқықтық және нормативті – техникалық негіздері, төтенше жағдайларды бағалау әдістерін және олардың салдарын жою, төтенше жағдайлар кезінде шаруашылық нысандарының тұрақтылығын арттыру жолдары мен әдістерін меңгеру;
- С,D. Машықтануы тиіс:Қауіпсіздік пен экологиялықты арттыру бойынша шараларды әзірлеу, құтқару және басқа да шұғыл жұмыстарға қатысуды жасай білулері керек;
Е.Оқу қабілеті: өмір сүру ортасында адамның тіршілік қауіпсіздігінің теориялық негіздерінбіле отырып, адамның өмір сүру ортасымен қауіпсіз қатынысы әдістерін, төтенше жағдайлар кезінде шаруашылық нысандарының тұрақтылығын арттыру жолдары мен әдістерін меңгеріп,өз бетімен жұмыс істеу барысында ізденушілікке, мәліметтерді түсінуге, сараптауға, ойды тұжырымдауға, бейімделеді.
Қорытынды бақылау түрі Емтихан
Кредитке ие болу шарттары 15 дәріс: 0,33/5
15 ТСС: 1/15
15 СӨЖ: 1/15
Баяндама: 5
Модуль ұзақтығы семестр
Әдебиеттер 1. Өмір-тіршілік қауіпсіздігі: оқулық / Құраст. С. Арпабеков.- Алматы, 2004.
2."Тіршілік қауіпсіздігі" курсы бойынша жоғары оқу орындары студенттеріне арналған оқу құралы. І кітап / ТЖ және АҚ Республикалық курстары.- Алматы, 2008.
3."Тіршілік қауіпсіздігі" курсы бойынша жоғары оқу орындары студенттеріне арналған оқу құралы. ІІ кітап / ТЖ және АҚ Республикалық курстары.- Алматы, 2008
4. Аварии и катастрофы. Предупреждение и ликвидация последствий: Учебное пособие в 3-х книгах / Под ред. К.Е. Кочеткова, В.А. Котляревского и А.В. Забегаева. 1995.
5. Белов, С. В. Безопасность жизнедеятельности: учеб.для вузов [Текст] / С. В. Белов, А. В. Ильницкая, А. Ф. КОЗЬЯКОВ и др.; под общ. ред. С. В. Белова. - Изд. 3-е, испр. и доп. - М.: Высш. шк., 2001.
6. Безопасность жизнедеятельности: Учебник для вузов/Под общ. Ред. СВ. Белова.-З-е изд. испр. и доп.-М: Высш. Школа, 2001.- 484 с.,
8. ҚР Азаматтық қорғаныс заңы .
Жаңарту-р енгізілген уақыт Оқу бағдарламасын жасаған экология кафедрасының аға оқытушысы Абдиева З.Б.

Приложенные файлы

  • docx 11670094
    Размер файла: 79 kB Загрузок: 1

Добавить комментарий